ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΕΚΚΛΗΣΙΑ: Ο ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ 2025 (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)

Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία: Ὁ ἀπολογισμὸς τοῦ 2025.          Φυσικὰ εἶδε τὸν Πάπα, ἡγεμόνα καὶ ἀπόλυτο ἡγέτη τοῦ κράτους τοῦ Βατικανοῦ.Ἐντυπωσιάστηκε ἀπὸ τὴν τάξη καὶ τὴν πειθαρχία στὸν κλῆρο, τὴ μεγαλοπρέπεια τῶν γοτθικῶν ναῶν, τὶς χιλιάδες τῶν πιστῶν ἀπὸ ὅλο τὸν κόσμο, ποὺ συνωστίζονται στὴν πλατεία τοῦ Ἁγίου Πέτρου, γιὰ νὰ ἀκούσουν καὶ νὰ εὐλογηθοῦν ἀπὸ τὸν Πάπα, τὴν ὀργάνωση καὶ τὴν τάξη, τὰμοναστικὰ τάγματα μὲ μορφωμένους μοναχούς. Στὴ συνέχεια  ἐπισκέφθηκε τοὺς Προτεστάντες. Ἐκεῖ βρῆκε ἐπίσης τάξη, ἐξαιρετικὲς χορωδίες, φαντασμαγορικὲς ἐκδηλώσεις, ἀποδοχὴ τῆς νεωτερικῆς λογικῆς καὶ τῶν μεθόδων της, ἐλαστικότητα στὰ ζητήματα τοῦ δόγματος, τῆς Παράδοσης  καὶ τῆς ἠθικῆς.
.          Ἦρθε καὶ ἡ σειρὰ τῆς Ὀρθοδοξίας. Ἐκεῖ διαπίστωσε διχασμούς, ἀνταγωνισμοὺς μεταξὺ τῶν τοπικῶν Ἐκκλησιῶν καὶ τῶν ἡγετῶν Τους, μὴ κοινὴ ἀντίληψη σὲ διάφορα ἐκκλησιολογικὰ θέματα καὶ σὲ θέματα ἱεραποστολῆς. Ὅταν τελείωσε τὶς ἐπισκέψεις, εἶπε στὸν συνεργάτη του, ὅτι ἐπὶ μία ἑβδομάδα θὰ μελετήσει τὰ ὅσα εἶδε καὶ θὰ τοῦ πεῖ τί ἀποφάσισε. Πράγματι μέσα στὸν προκαθορισμένο χρόνο  συναντήθηκε μὲ τὸν συνεργάτη του καὶ τοῦ δήλωσε ὅτι θὰ ἐνταχθεῖ στὴνὈρθοδοξία.
Στὸν λογικὸ ἐντυπωσιασμὸ καὶ στὴν ἀπορία τοῦ συνεργάτη του ἀπάντησε ὅτι ἀφοῦ διαπίστωσε πὼς τὰ περισσότερα  προβλήματα ἀντιμετωπίζει ἡ Ὀρθοδοξία, κατέληξε πὼς αὐτὴ εἶναι ἡ πραγματικὴ Ἐκκλησία τοῦ Θεοῦ, ἀφοῦ ἐναντίον της κυρίως ἐξαπολύει τὰ βέλη του ὁ Σατανᾶς καὶ ὁ Θεὸς τὴν ἐνισχύει ὥστε, παρὰ τὰ πολλὰ προβλήματα ποὺ ἀντιμετωπίζει, νὰ ἐξακολουθεῖ νὰ εἶναι ζωντανὴ καὶ νὰ φέρνει κοντὰ στὸν Χριστὸ πολλὰ ἑκατομμύρια ἀνθρώπων.
.               Ὁ Γέροντας κατέληξε πὼς πράγματι ἡ ἱστορία ὁδηγεῖ στὸ συμπέρασμα ὅτι ὁ Ἰησοῦς Χριστὸς μεριμνᾶ γιὰ τὴν Ἐκκλησία Του καὶ ὅτι οἱ Ὀρθόδοξοι χριστιανοὶ δὲν πρέπει νὰ χάσουν τὴν πίστη καὶ τὴν ἐλπίδα τους, διότι ἡ Ἐκκλησία μπορεῖ νὰ κλυδωνίζεται, ἀλλὰ ἐπ’ οὐδενὶ βυθίζεται καὶ μένει στὸν αἰώνα.
.          Ὁ ἀπολογισμὸς τοῦ 2025 γιὰ τὴν Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία ἔχει ἀρνητικὸ ἀποτέλεσμα.Ἐξακολουθεῖ νὰ ὑπάρχει ὁ διχασμὸς καὶ ἡ διακοπὴ τῆς ἐκκλησιαστικῆς ἐπικοινωνίας μεταξύ τοῦ Πατριαρχείου τῆς Μόσχας καὶ τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριαρχείου καὶ τριῶν τοπικῶν ἑλληνικῶν Ἐκκλησιῶν, ποὺ τὸ ἀκολούθησαν στὴν ἀναγνώριση τοῦ σχισματικοῦ κρατικοῦ ἀρχιεπισκόπου Οὐκρανίας Ἐπιφανίου, ἤτοι τοῦ Πατριαρχείου Ἀλεξανδρείας καὶ τῶν Ἐκκλησιῶν τῆς Κύπρου καὶτῆς Ἑλλάδος. Ὡς ἀντίδραση μάλιστα πρὸς τὸ Πατριαρχεῖο Ἀλεξανδρείας, τὸ ὁποῖο ἀρχικὰ συνέπλεε μὲ τὸ Πατριαρχεῖο τῆς Μόσχας στὴ μὴ ἀναγνώριση τοῦ Ἐπιφανίου, αὐτὸ ἐπεξέτεινε τὴν παρουσία του στὴν Ἀφρική, μὲ τὴ δημιουργία Πατριαρχικῆς Ρωσικῆς Ἐξαρχίας.
.          Ἡ κρίση μεταξὺ Κωνσταντινουπόλεως καὶ Μόσχας κατὰ τὸ 2025 μεγάλωσε, ἀφοῦἀναφανδὸν ὁ Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως ὑποστήριξε τὶς ἐνέργειες τῆς Κυβερνήσεως τῆς Οὐκρανίας σὲ βάρος τῶν Ὀρθοδόξων Χριστιανῶν, ποὺ παραμένουν πιστοὶ στὴν ὑπὸ τὸ Πατριαρχεῖο τῆς Μόσχας αὐτόνομη Ἐκκλησία τῆς Οὐκρανίας, ποὺ ἔχει προκαθήμενο τὸν Μητροπολίτη Ὀνούφριο. Τὸ Οἰκ. Πατριαρχεῖο προέβλεψε λανθασμένα, ὅτι σὲ μικρὸ χρονικὸ διάστημα ὅλοι οἱ Οὐκρανοὶ θὰ εἶχαν προσχωρήσει στὴ σχισματικὴ κρατικὴ Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία, θεωρώντας, ἀπὸ ἐθνικιστικὴ ἄποψη, ὅτι δὲν μποροῦν νὰ εἶναι μαζὶ μὲ τὴν προσαρτημένη στὸ Πατριαρχεῖο τῆς ἐχθρικῆς Μόσχας κανονικὴ Ἐκκλησία τῆς Οὐκρανίας. Οἱ Ὀρθόδοξοι ὅμως Οὐκρανοί, παρὰ τὶς πιέσεις ποὺ δέχονται καὶ τοὺς διωγμούς, ποὺ ὑφίστανται ἀπὸ τὴν Οὐκρανικὴ κυβέρνηση, θεωρούμενοι ἀπὸ αὐτὴν καὶ τὰ Οὐκρανικὰ ΜΜΕ «προδότες», παραμένουν πιστοὶ στὴν παραδοσιακὴ κανονικὴ Ἐκκλησία τους.
.          Τὸ Φανάρι ἔχει καὶ ἐσωτερικὰ προβλήματα. Ὁ ρωμέϊκος πληθυσμὸς στὴν Κωνσταντινούπολη ἔχει μειωθεῖ πολὺ καὶ εἶναι κατ’ ἄνθρωπο σωτήριο ὅτι ἐνισχύεται ἀριθμητικὰ ἀπὸ τοὺς Ὀρθοδόξους Σύριους καὶ Σλάβους ποὺ ζοῦν σὲ αὐτήν. Ἐξ ἄλλου, σὲ συνεργασία μὲ τὴν Κυβέρνηση Μητσοτάκη,  προκάλεσε σοβαρὸ πρόβλημα στὴν ὑπὸ τὴν δικαιοδοσία του ἡμιαυτόνομη Ἐκκλησία τῆς Κρήτης, τὸ ὁποῖο εἶναι ἄγνωστο ποῦ θὰ καταλήξει. Οὐδὲν ἐπίσης ἐκ τῶν χρονιζόντων προβλημάτων τοῦ  Πατριαρχείου ἔχει προχωρήσει πρὸς τὴν ἐπίλυσή του ἀπὸ τὴν κυβέρνηση Ἐρντογάν. Μεταξὺ αὐτῶν τὸ νομικὸ καθεστὼς τοῦ Πατριαρχείου ἐντὸς τῆς Τουρκίας, ἡρύθμιση τῶν ἰδιοκτησιακῶν καὶ ἄλλων θεμάτων τῆς ὁμογένειας καὶ τὸ ἄνοιγμα τῆς Σχολῆς τῆς Χάλκης, παρὰ τὴν πρόσφατη «φιλικὴ συμβουλὴ» τοῦ Προέδρου Τρὰμπ πρὸς τὸν Ἐρντογάν.
.          Εἶναι λυπηρὸ ὅτι ἐπὶ τῶν ἡμερῶν τοῦ σημερινοῦ Πατριάρχου ὁ  πάνσεπτος Καθεδρικὸς Ναὸς τῆς Ἁγίας Σοφίας, τὸ ἱερὸ αὐτὸ Σύμβολο τοῦ Βυζαντίου καὶ ὅλης τῆς Χριστιανοσύνης καὶ ἡ Μονὴ τῆς Χώρας μὲ τὰ μοναδικὰ ψηφιδωτὰ καὶ τὶς ὑπέροχες τοιχογραφίες παραμένουν τζαμιά. Μὲτὶς ΗΠΑ καὶ τὶς χῶρες τῆς ΕΕ οἱ σχέσεις τοῦ Φαναρίου εἶναι ἄριστες, ἀφοῦ στὸ Οὐκρανικὸἐξυπηρέτησε τὰ σχέδιά τους. Ὅμως ὁ Οἰκ. Πατριάρχης δέχεται ἀπὸ αὐτὲς φιλοφρονήσεις, ἐπαίνους καὶ βραβεῖα, ἀλλὰ καμία οὐσιαστικὴ καὶ πρακτικὴ παρέμβαση καὶ πίεση στὴν κυβέρνηση Ἐρντογὰνὑπὲρ τῶν δικαίων τοῦ Πατριαρχείου.
.          Τὸ Φανάρι δὲν ἔχει καλὲς σχέσεις καὶ μὲ τὰ πρεσβυγενῆ Ἑλληνορθόδοξα Πατριαρχεῖα Ἀντιοχείας καὶ Ἱεροσολύμων. Οἱ Προκαθήμενοι τῶν δύο αὐτῶν Πατριαρχείων Ἰωάννης καὶΘεόφιλος ἀπέσχον ἀπὸ τὴν τελετὴ ποὺ ἔγινε στὴ Νίκαια τῆς Βιθυνίας γιὰ τὰ 1700 χρόνια ἀπὸ τὴσύγκληση τῆς Α΄ Οἰκουμενικῆς Συνόδου. Σὲ αὐτὴν παρόντες ἦσαν ὁ Οἰκ. Πατριάρχης κ. Βαρθολομαῖος καὶ ὁ Πάπας Λέων ΙΔ΄. Τὸ Ἑλληνορθόδοξο Πατριαρχεῖο Ἀντιοχείας ἔχει σχεδὸν παγωμένες τὶς σχέσεις του μὲ τὸ Φανάρι. Δὲν μετέσχε στὴν Πανορθόδοξη Σύνοδο τῆς Κρήτης καὶ δὲν ἔχει ἀναγνωρίσει τὸν σχισματικὸ Ἀρχιεπίσκοπο Οὐκρανίας Ἐπιφάνιο.
.          Τὸ Πατριαρχεῖο Ἱεροσολύμων ἐπίσης δὲν ἔχει ἀναγνωρίσει τὸν Ἐπιφάνιο, ἀλλὰ τὸπερισσότερο σοβαρὸ εἶναι ὅτι τὸν περασμένο Σεπτέμβριο ὁ Προκαθήμενός του Θεόφιλος ἐπισκέφθηκε τὸν Πρόεδρο τῆς Τουρκίας Ἐρντογὰν στὴν Κωνσταντινούπολη καὶ συζήτησε μαζί του γιὰ θέματα τοῦ Πατριαρχείου καὶ τῶν ὅσων συμβαίνουν στὰ Ἱεροσόλυμα, στὴ Βηθλεὲμ καὶγενικότερα στὴ Δυτικὴ ὄχθη καὶ στὴ Γάζα, χωρὶς νὰ ἐπισκεφθεῖ καὶ νὰ ἐνημερώσει τὸν ΟἰκουμενικὸΠατριάρχη, στὴν ἕδρα τοῦ ὁποίου βρέθηκε. Παλαιότερη προσπάθεια τοῦ Πατριαρχείου Ἱεροσολύμων νὰ συγκληθεῖ σύσκεψη στὴν ἕδρα του τῶν Προκαθημένων τῶν Ὀρθοδόξων τοπικῶνἘκκλησιῶν, μὲ  θέμα τὴν ἀποκατάσταση τῆς ἑνότητας τῶν Ὀρθοδόξων, ματαιώθηκε ἐν τῇ γενέσει της.
.          Οἱ Ρῶσοι τῆς Διασπορᾶς στὴ Δυτικὴ Εὐρώπη ἐξακολουθοῦν νὰ εἶναι διχασμένοι, μετὰ τὴν ἀπόφαση τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριαρχείου νὰ τοὺς θέσει ὑπὸ τὴν ἐκκλησιαστικὴ δικαιοδοσία ὑπ’ αὐτὸ Μητροπολίτου. Μέρος αὐτῶν δὲν τὸ δέχθηκε καὶ ὑποχρεώθηκε ἀπὸ τὰ πράγματα νὰ τεθεῖ ὑπὸ τὴ δικαιοδοσία τοῦ Πατριαρχείου τῆς Μόσχας.
.          Τὸ γεγονὸς τοῦ διχασμοῦ τῶν Ὀρθοδόξων, ποὺ συνεχίστηκε καὶ τὸ 2025 εἶναι πὼς τὸν σχισματικὸ Ἀρχιεπίσκοπο Οὐκρανίας δὲν ἔχουν ἀναγνωρίσει οἱ δέκα ἀπὸ τὶς δεκατέσσερις τοπικὲς Ἐκκλησίες, ἤτοι τὰ  Πατριαρχεῖα Ἀντιοχειας, Ἱεροσολύμων, Μόσχας, Σερβίας, Ρουμανίας, Βουλγαρίας καὶ Γεωργίας καὶ οἱ Ἀρχιεπισκοπὲς Πολωνίας, Ἀλβανίας, Τσεχίας – Σλοβακίας. Ὁ Οἰκ. Πατριάρχης ἔκαμε προσπάθεια νὰ μεταπείσει τοὺς ἡγέτες τῶν τοπικῶν Ἐκκλησιῶν Βουλγαρίας, Ρουμανίας, Πολωνίας καὶ Τσεχίας – Σλοβακίας ἐπισκεπτόμενος μὲ διάφορες αἰτίες τὶς χῶρες τους, ἀλλὰ ἡ προσπάθεια δὲν εἶχε ἀποτέλεσμα. Ἐπίσης ἀποτέλεσμα δὲν εἶχαν οἱ ἐκ μέρους τῶν φιλοδυτικῶν κυβερνήσεων πιέσεις, ποὺ ἀσκήθηκαν στὶς ἐν λόγῳ Ἐκκλησίες.
.          Ἡ ἐμπλοκὴ τοῦ θέματος τῆς Ὀρθόδοξης Ἐκκλησίας τῶν Σκοπίων συνεχίστηκε καὶ γιὰ τὸἔτος 2025. Ὅπως εἶναι γνωστό, τὸ Φανάρι ἔδωσε τὸ αὐτοκέφαλο στὴν Ἐκκλησία τῶν Σκοπίων ὑπὸὅρους, ἕνας ἀπὸ τοὺς ὁποίους ἦταν ὁ Προκαθήμενός της νὰ μὴν ἔχει τὸ ὄνομα «Ἀρχιεπίσκοπος Μακεδονίας». Πραξικοπηματικὰ ὅμως αὐτὸς ἔτσι αὐτοονομάστηκε καὶ τὸ πρόβλημα περιεπλάκη ἀκόμη περισσότερο, ὅταν τὸ Πατριαρχεῖο τῆς Σερβίας, ποὺ εἶχε τὴν Ἐκκλησία τῶν Σκοπίων ὑπὸ τὴν δικαιοδοσία του, ἀναγνώρισε τὴν αὐτοκεφαλία της, μὲ τὸ ὄνομα «ἈρχιεπισκοπὴΜακεδονίας»… Τὸ Πατριαρχεῖο τῆς Σερβίας ἦταν φιλικὸ πρὸς αὐτὸ τῆς Κωνσταντινουπόλεως, ἀλλὰ μετὰ τὴν ὀνομασθεῖσα «Πανορθόδοξη Σύνοδο» καὶ τὴν ἀναγνώριση τοῦ σχισματικοῦἘπιφανίου στὴν Οὐκρανία οἱ σχέσεις τους ἔχουν ψυχρανθεῖ.
.           Ὁ ἐσωτερικὸς διχασμὸς τῶν Ὀρθοδόξων ἔχει ἀποδυναμώσει καὶ τοὺς διαχριστιανικοὺς διαλόγους, ἀφοῦ σὲ αὐτοὺς δὲν συμμετέχουν οἱ τοπικὲς Ἐκκλησίες ποὺ ἔχουν κακὲς σχέσεις μὲ τὸΦανάρι. Ἡ προσπάθειά του νὰ ὑποβαθμιστοῦν τὰ προβλήματα τῆς Ὀρθοδοξίας μὲ τὰ ἀνοίγματά του πρὸς τὸν Πάπα οὐδεμία πιθανότητα ἐπιτυχίας ἔχουν, διότι οὐδεμία ἐκ τῶν ἄλλων Ἐκκλησιῶν θὰ τὸ ἀκολουθήσει. Οὔτε καὶ οἱ Ἐκκλησίες Κύπρου καὶ Ἑλλάδος,  ποὺ τὸ ἀκολούθησαν στὴν ἀναγνώριση τοῦ Ἐπιφανίου. Γιατί αὐτὲς – κλῆρος καὶ λαὸς – θὰ ἀντιδράσουν, ὅπως ἀντέδρασαν παλαιότερα οἱπιστοὶ στοὺς ἑνωτικοὺς αὐτοκράτορες καὶ Πατριάρχες μετὰ τὶς Συνόδους τῆς Λιὸν (1274) καὶ τῆς Φεράρας – Φλωρεντίας (1438/1439).-