Σε συνέντευξή του στο μέσο «Ngjallja», ο Αρχιεπίσκοπος Τιράνων, Δυρραχίου και πάσης Αλβανίας κ. Ιωάννης μίλησε για την αυξανόμενη παρουσία του φόβου, του άγχους, της ανασφάλειας και της κατάθλιψης στη σύγχρονη ζωή, υπογραμμίζοντας ότι τα φαινόμενα αυτά δεν είναι πρωτόγνωρα, αλλά μπορούν να αντιμετωπιστούν και σταδιακά να ξεπεραστούν μέσα από τον πνευματικό φωτισμό, την πίστη και μια ζωή ριζωμένη στην Εκκλησία.
Ο φόβος και το άγχος δεν είναι το ίδιο
Ο Αρχιεπίσκοπος σημείωσε ότι ο φόβος, το άγχος και η ανασφάλεια συνοδεύουν την ανθρωπότητα «σε όλη τη διάρκεια της ιστορίας», επισημαίνοντας ότι στην Αγία Γραφή ο φόβος εμφανίζεται μετά την πτώση του ανθρώπου, δηλαδή όταν ο άνθρωπος φοβήθηκε την παρουσία του Θεού, παρότι είχε δημιουργηθεί για να χαίρεται με αυτήν. Όπως τόνισε, η ρήξη της πνευματικής σχέσης με τον Θεό εισάγει τον φόβο στην καρδιά του ανθρώπινου γένους.
Παράλληλα, διέκρινε τον εύλογο φόβο ως αντίδραση προστασίας απέναντι στον άμεσο κίνδυνο από τον παράλογο φόβο, που μπορεί να εξελιχθεί σε φοβία.
Το άγχος, πρόσθεσε, διαφέρει από τον φόβο, καθώς συχνά δεν συνδέεται με άμεση απειλή, αλλά με σκέψεις για το παρελθόν ή το μέλλον που προκαλούν έντονο στρες. «Το μέτρο είναι πολύ σημαντικό», υπογράμμισε, επισημαίνοντας ότι όταν αυτές οι καταστάσεις οξύνονται, μπορεί να απαιτούν τόσο ιατρική βοήθεια όσο και πνευματική καθοδήγηση.
«Φόβος Θεού» ως σεβασμός και φως
Ο Αρχιεπίσκοπος Ιωάννης αναφέρθηκε και στον «φόβο του Θεού», διευκρινίζοντας ότι στη βαθύτερη σημασία του δεν πρόκειται για τρόμο, αλλά για ευλάβεια, «την αρχή της σοφίας», που φωτίζει την ψυχή. Επικαλούμενος τους Πατέρες της Ερήμου, τόνισε ότι είναι «όπως μια λυχνία που φωτίζει ένα σκοτεινό δωμάτιο», διώχνοντας σταδιακά τους άλλους φόβους.
Η απάντηση της Εκκλησίας: το Ευαγγέλιο, η πνευματική ζωή και η Εξομολόγηση
Για το πώς η Εκκλησία στηρίζει όσους κατατρύχονται από άγχος και φόβο, ο Αρχιεπίσκοπος κ. Ιωάννης παρέπεμψε στο «αιώνιο κήρυγμα του Ευαγγελίου», το οποίο χαρακτήρισε ως τη χαρμόσυνη αγγελία ότι ο Θεός νίκησε τον θάνατο και κάθε κακό και ότι «ο Θεός είναι μαζί μας». Η ζωή μέσα στην Εκκλησία, σημείωσε, είναι κατ’ εξοχήν το βίωμα της χαράς της Αναστάσεως, καθώς είναι μια βεβαιότητα που δεν αφήνει την απόγνωση να έχει τον τελευταίο λόγο, ακόμη κι αν αυτή εμφανιστεί «για μια στιγμή».
Προειδοποίησε ότι μία από τις βαθύτερες πληγές της σύγχρονης κοινωνίας είναι η απουσία πνευματικής ζωής, που διογκώνει το άγχος, τον φόβο και την απελπισία.
Μεταξύ των σημαντικότερων «θεραπειών» της Εκκλησίας, ξεχώρισε το Μυστήριο της Εξομολογήσεως, το οποίο χαρακτήρισε ως βαθιά πνευματική ίαση, «πνευματική συνομιλία» και εσωτερική διαύγεια, μέσω της οποίας ο άνθρωπος βρίσκει απελευθέρωση. Χωρίς την πίστη, σημείωσε, ο φόβος και η απόγνωση δεν μπορούν να υπερνικηθούν πλήρως, καθώς μια ζωή χωρίς τελικό προορισμό αφήνει τον άνθρωπο με αίσθημα αβεβαιότητας.
Κλείνοντας, ο Αρχιεπίσκοπος κάλεσε σε έμπρακτη αγάπη προς όσους δοκιμάζονται από άγχος και απόγνωση. Τόνισε ότι η επίπληξη δεν βοηθά, ενώ ένα ζεστό και γεμάτο συμπόνια περιβάλλον μπορεί να φέρει λύτρωση και ανακούφιση. «Όσο περισσότερη αγάπη υπάρχει», σημείωσε χαρακτηριστικά, «τόσο λιγότερος φόβος θα υπάρχει», υπενθυμίζοντας τη χριστιανική αλήθεια ότι η αγάπη διώχνει τον φόβο.