Η ΕΞΟΔΟΣ ΤΟΥ ΜΕΣΟΛΟΓΓΙΟΥ ΚΑΙ Ο ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΣ ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΣ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)

Ἡ Ἔξοδος τοῦ Μεσολογγίου καὶ ὁ Ἀρχιεπίσκοπος Χριστόδουλος.             Τὸ 2006, στὰ 180 χρόνια ἀπὸ τὴν Ἔξοδο τοῦ Μεσολογγίου, ἡ κεντρικὴ ἐκδήλωση ὀργανώθηκε στὴν ΠαλαιὰΒουλὴ τῶν Ἀθηνῶν, μὲ πρωτοβουλία τοῦ τότε Ἀρχιεπισκόπου Χριστοδούλου, ὁ ὁποῖος ἐκφώνησε καὶ τὴν εἰσαγωγικὴ ὁμιλία*.             Ὁ μακαριστὸς Ἀρχιεπίσκοπος ἀφοῦ περιέγραψε τὸ ἱστορικὸ τῶν πολιορκιῶν τοῦ Μεσολογγίου καὶ τῶν «Ἐλεύθερων πολιορκημένων», ὅπως χαρακτηριστικά τοὺς χαρακτήρισε ὁ ἐθνικός μας ποιητὴς Διονύσιος Σολωμός, μίλησε γιὰ τὴν Ἔξοδο καὶ στάθηκε σὲ ἕνα ἐπεισόδιο πρὶν αὐτὴ ξεκινήσει, μὲ πρωταγωνιστὴ τὸν ἐθνομάρτυραἘπίσκοπο Ρωγῶν Ἰωσήφ: «Μέσα σ’ αὐτὴ τὴν κατανυκτικὴ καὶ ἁγία ἀτμόσφαιρα παρουσιάζεται μία φρικτὴπαραχορδία. Οἱ προύχοντες, φοβούμενοι τὴν ἀνθρώπινη ἀσθένεια τῶν γυναικοπαίδων, ποὺ θεωρητικὰ θὰ μποροῦσε νὰ εἶναι καταστρεπτικὴ γιὰ τὸ σχεδιαζόμενο ἐγχείρημα, ὁδηγήθηκαν στὴν ἐφιαλτικὴ παραφροσύνη ποὺ ἀναφέρει ὁΚασομούλης: “Ἀπεφάσισαν, ὅλοι νὰ φονεύσωμε ὅλες τὶς γυναῖκες ἀνεξαιρέτως καὶ τὰ μικρὰ παιδιά, ἐπὶ λόγῳ νὰ μὴν προδοθοῦμεν ἀπὸ τὰς κραυγάς των, καὶ τότε δὲν μείνη κανένας μας ζωντανὸς καὶ νὰ μὴ μείνουν αἰχμάλωτοι εἰς τοὺςἐχθρούς. Διὰ νὰ ἀποφύγωμεν δὲ τὴν φιλόστοργον συμπάθειαν τῶν πατέρων καὶ ἀδελφῶν, ἀπεφασίσθη νὰ σφάξη ὁἕνας τοῦ ἀλλουνοῦ τὴν οἰκογένειαν!”. Ἀπόφαση ἀπάνθρωπη, ἡ ὁποία ἂν ἐπραγματοποιεῖτο, θὰ ἐκηλίδωνε διὰ παντὸς τὸν Ἱερὸν Ἀγώνα. Τότε, ὡς καλὸς Ποιμήν, ὁ Ἐπίσκοπος Ρωγῶν Ἰωσήφ, ἠγέρθη ἔξαλλος καὶ διεξεδίκησε δυναμικῶς, εἰς τὸ ὄνομα τοῦ Θεοῦ, τὸ ἀθῶον αἷμα: “Ἐν ὀνόματι τῆς Ἁγίας Τριάδος! Εἶμαι Ἀρχιερεύς! Ἂν τολμήσετε νὰ πράξετε τοῦτο, πρῶτον θυσιάσατε ἐμένα! Καὶ σᾶς ἀφήνω τὴν κατάραν τοῦ Θεοῦ καὶ τῆς Παναγίας καὶ ὅλων τῶν Ἁγίων, καὶ τὸαἷμα τῶν ἀθώων νὰ πέση εἰς τὰ κεφάλια σας!”. Αὐτὰ εἶπε στοὺς προύχοντες καὶ ὁπλαρχηγοὺς κατὰ τὴ μαρτυρία τοῦΚασομούλη, “καὶ ἄρχισεν νὰ κλαίγη. Μὲ τὶς κατάρες του καὶ τὶς παρατηρήσεις ἐμπόδισεν τὴν ὁρμὴν τῶνἀξιωματικῶν”. Ἀφοῦ νικήθηκε ὁ πειρασμὸς αὐτὸς ἀποφασίσθηκε νὰ πραγματοποιηθεῖ ἡ ἔξοδος…».
.             Ἀφοῦ περιέγραψε τὰ τῆς Ἐξόδου ὁ μακαριστὸς Ἀρχιεπίσκοπος σημείωσε: «180 χρόνια πέρασαν ἀπὸ τότε. Ἡ Ἐκκλησία μας θεωρεῖ τίτλον τιμῆς γι᾽ αὐτὴν τὴ συμμετοχὴ τῶν κληρικῶν καὶ τῶν πιστῶν της στὶς ἐθνικὲς ἐξορμήσεις. Στὰ κατορθώματα καὶ στὶς περιπέτειες. Μέχρι σήμερα σεμνύνεται γιὰ τὶς θυσίες τῶν παιδιῶν της καὶ ἀπορρίπτει μετὰ βδελυγμίας τὸν χαρακτηρισμὸ  τῆς φιλοπατρίας καὶ τῆς εὐσεβείας ὡς δῆθεν “πολιτιστικὸ σκοταδισμό”.
.             Σεμνύνεται καὶ καυχᾶται, διότι ἕνεκα τῶν ἱστορικῶν συγκυριῶν ἠναγκάσθη τὸν δευτερεύοντα δι’ Αὐτὴν σκοπὸν νὰ ἀναγάγη εἰς πρωτεύοντα, προκειμένου νὰ σταθῆ στὸ πλευρὸ τοῦ τυραγνισμένου λαοῦ. Τοῦ ὁποίου συνεμερίσθη τὶς χαρὲς καὶ τὶς λύπες καὶ μὲ τὸν ὁποῖον μοιράσθηκε τὴν εὐτυχία καὶ τὴ δυστυχία. Ἡ ἴδια αὐτὴ Ἐκκλησία εἶναι ποὺ καὶ σήμερα (Σημ. τὸ 2006) σκύβει πάνω στὶς ἀνάγκες τοῦ λαοῦ, πνευματικὲς καὶ ὑλικές, καὶ ὡς ἀληθινὴΜητέρα τὸν προστατεύει καὶ εἰσηγεῖται, ἰδίως στὴ νεολαία, τὶς ἀξίες αὐτῆς τῆς ζωῆς, ὅπως ἐκφράζονται μέσα ἀπὸ τὸν πολιτισμὸ καὶ τὴν πίστη μας».
.             Περαίνων τὸν λόγο του ὁ Μακαριστὸς Ἀρχιεπίσκοπος τόνισε ὅτι «τὸ Μεσολόγγι δὲν ἔπεσε ποτέ! Ἔγινεἁγίασμα τῷ Κυρίῳ καὶ ἀπὸ τὸ ὕψος ἐκεῖνο διδάσκει τὴν ἀρετή, τὴν ἀξιοπρέπεια, τὸν πιὸ ἁγνὸ καὶ ἄδολο πατριωτισμό, τὴν πιὸ πιστὴ προσήλωση στὸ ἀκριβὸ δῶρο τοῦ Θεοῦ στὸν ἄνθρωπο, τὴν ἐλευθερία…Σὲ αὐτὴ τὴν ἄθικτη δόξα τοῦΜεσολογγίου ὑποκλινόμεθα οἱ Πανέλληνες εὐλαβικά».
.              Σημειώνεται ὅτι ἡ Ἔξοδος εἶναι τὸ ἀποκορύφωμα τῆς θυσίας τῶν Ἑλλήνων ποὺ ἦσαν πολιορκημενοι στὸ Μεσολόγγι. Θρυλικὸ ἔπος ἀποτελεῖ καὶ ἡ σὲ ἀπάνθρωπες συνθῆκες ἀντοχή τους στὶς πολιορκίες τῶν αἰγυπτίων, τουρκαλβανῶν καὶὀθωμανῶν. Χαρακτηριστικὴ εἶναι ἡ ἀρχὴ στὸ Β΄ Σχεδίασμα τοῦ Διονυσίου Σολωμοῦ στοὺς «Ἐλεύθερους πολιορκημένους»:Λαλεῖ πουλί, παίρνει σπυρί, κι ἡ μάνα τὸ ζηλεύει.
Τὰ μάτια ἡ πείνα ἐμαύρισε, στὰ μάτια ἡ μάνα μνέει,
Στέκει ὁ Σουλιώτης ὁ καλὸς παράμερα καὶ κλαίει:
«Ἔρμο τουφέκι σκοτεινό, τί σ’ ἔχω γὼ στὸ χέρι;
Ὁπού σὺ μοῦ ᾽γινες βαρὺ κι ὁ Ἀγαρηνὸς τὸ ξέρει».-

*