Ὁ ἅγιος Ἀλέξιος Τὸθ (1854-1909), τοῦ ὁποίου ἡ μνήμη τιμᾶται σήμερα, ἦταν στέλεχος τοῦ ἱερατείου τῶν οὐνιτικῶν καρπαθορωσικῶν πληθυσμῶν τῆς Ρουθηνίας, τῆς σημερινῆς ὑπερκαρπάθιας Οὐκρανίας, ποὺ τὸν 19ο αἰώνα καὶ ἀπὸ πολὺ νωρίτερα ζοῦσαν ὑπὸ τὴ διοίκηση ρωμαιοκαθολικῶν κρατῶν, εἴτε τῆς Αὐστρίας εἴτε τῆς Πολωνίας. Ἐπειδὴ ἡ ἀριστοκρατία καὶ ἡ ἄρχουσα τάξη εἶχαν πλήρως ἐνσωματωθεῖ στὶς κυρίαρχες ἐθνότητες, τὸ οὐνιτικὸ ἱερατεῖο ἦταν ἡ μοναδικὴ «ἀριστοκρατία» ποὺ ἀπέμενε ἐθνικὰ συνδεδεμένη μὲ τοὺς ἀγροτικοὺς ἐκείνους πληθυσμούς, μὲ τὴν οὐνιτικὴ «ἱεροσύνη» νὰ ἔχει ἐξελιχθεῖ σὲ κλειστὸ προνομιοῦχο κύκλο λίγων οἰκογενειῶν ἀπὸ γενιὰ σὲ γενιά. Ὁ ἴδιος ὁ Ἀλέξιος εἶχε πατέρα καὶ ἀδελφὸ ἱερεῖς καὶ θεῖο ἐπίσκοπο, ἐνῶ καὶ ἡ σύζυγός του ἦταν κόρη ἱερέα.
• Ἀφοῦ ὑπηρέτησε στὴ διοίκηση οὐνιτικῶν δομῶν καὶ δίδαξε Κανονικὸ Δίκαιο, ἔχασε τὴ σύζυγο καὶ τὸ μονάκριβο παιδί του. Τὸ 1889 διορίστηκε προϊστάμενος μιᾶς μικρῆς οὐνιτικῆς ἐνορίας στὴ Μινεάπολη τῆς πολιτείας Μινεσότα τῶν ΗΠΑ.
• Ἐπειδὴ ἐκεῖ δὲν ὑπῆρχε αὐτοτελὴς δομὴ τῶν Οὐνιτῶν, παρουσιάστηκε στὸν πλησιέστερο ρωμαιοκαθολικὸ ἐπίσκοπο. Ἡ ἀντιμετώπιση ἦταν έχθρική, ἐπειδὴ θεωροῦσαν ἀκόμα καὶ τὴν ὕπαρξη οὐνιτικοῦ ἱερατείου ἐμπόδιο στὴν ἐνσωμάτωση τῶν μεταναστῶν στὸν κυρίαρχο ἀγγλοσαξωνικὸ πολιτισμό.
• Ἡ πίεση αὐτὴ ταλαιπώρησε πολλὲς κοινότητες μεταναστῶν στὶς ΗΠΑ, ποὺ δὲν ταίριαζαν μὲ τὸ κυρίαρχο πρότυπο τοῦ «Λευκοῦ ἀγγλοσάξωνα προτεστάντη» (Ἀγγλικὰ ἀρχικὰ «WASP», ποὺ σημαίνει «σφήκα»). Οἱ λογικὲς αὐτὲς τῆς ἐνσωμάτωσης ἔχουν ταλαιπωρήσει καὶ τοὺς Ἕλληνες μετανάστες.
• Ὁ Ἀλέξιος κινδύνευε μὲ ἀπέλαση ἀπὸ τὶς ΗΠΑ. Γιὰ τὸ λόγο αὐτὸ πρότεινε στοὺς ἐνορίτες του νὰ ἐπιστρέψει στὴν Εὐρώπη. Αὐτοὶ ἀντέδρασαν: «Γιὰ ποιὸ λόγο νὰ ὑποτασσόμαστε συνεχῶς στοὺς ξένους;». Ζήτησαν νὰ ἀπευθυνθοῦν στὸν κανονικὸ ἐπίσκοπο τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ρωσίας.
• Ἡ ἀπόρριψη τὴν ὁποία εἶχαν εἰσπράξει, ἀπαράδεκτη διάκριση εἰς βάρος πολλῶν κοινοτήτων μεταναστῶν, λειτούργησε ὡς εὐτυχὴς συγκυρία, άφοῦ συνἐβαλε στὸν ἀπεγκλωβισμό τους ἀπὸ τὴν Οὐνία. Ἡ ὁποία ἐκ φύσεως ὑπάρχει ὡς σύμπτωμα πολλαπλῆς ὑποταγῆς καὶ συμμόρφωσης σὲ ξένους. Καὶ σ’ αὐτὸ τὸ πλαίσιο εἶχε ἐπιβληθεῖ στοὺς ὀρθόδοξους πληθυσμοὺς ὑπὸ αὐστριακὴ καὶ πολωνικὴ διοίκηση στὴν Κεντρικὴ Εὐρώπη ἀπὸ τὸν 17ο αἰώνα.
• Στὶς 25 Μαρτίου 1891, ὁ τοπικὸς ἐπίσκοπος Ἀλάσκας καὶ Ἀλεουτίων, ποὺ τότε ὑπαγόταν στὴν Ἐκκλησία τῆς Ρωσίας, ἦρθε στὴ Μινεάπολη καὶ δέχτηκε τὴν μαζικὴ προσχώρηση τοῦ π. Ἀλεξίου Τὸθ καὶ 361 ἐνοριτῶν του στὴν Ὀρθοδοξία. Οἱ ἐνορίτες μὲ δάκρυα ὑποδέχτηκαν τὴν ἐξέλιξη αὐτὴ ὡς νέο θρίαμβο τῆς Ὀρθοδοξίας.
• Τὸ παράδειγμα αὐτὸ ἐξώθησε καὶ ἄλλες οὐνιτικὲς κοινότητες νὰ προσχωρήσουν στὴν Ὀρθοδοξία. Ἀπὸ τότε, ὁ Ἀλέξιος ἀφιερώθηκε στὸ ἱεραποστολικὸ ἔργο καὶ ἀναδείχθηκε σὲ ἀπολογητὴ τῆς ὀρθόδοξης πίστης στοὺς ὁμοεθνεῖς του ποὺ εἶχαν ἐγκλωβιστεῖ στὴν Οὐνία.
• Ἀντιμετωπίζοντας καχυποψία, συκοφαντίες καὶ μεγάλες δυσκολίες, ἀφοῦ ἀναγκάστηκε γιὰ ἕνα διάστημα νὰ ἐργαστεῖ σὲ φοῦρνο γιὰ νὰ ἐπιβιώσει.
• Ἐκοιμήθη στὶς 7 Μαΐου 1909, ἡμέρα κατὰ τὴν ὁποία τιμᾶται ἡ μνήμη του. Προβολές 16
Το πρωτότυπο άρθρο ανήκει στο χριστιανική .