. Με αφορμή τα πρόσφατα γεγονότα στον Αρχιεπισκοπικό Καθεδρικό Ναό της Αγίας Τριάδας Νέας Υόρκης με πρωταίτιο τον ιερατικό του προϊστάμενο Αρχιμανδρίτη Χρυσόστομο Γκίλμπερτ, δημοσιεύομε ένα σύντομο ιστορικό για την πορεία του Καθεδρικού Ναού, ο οποίος είναι έργο πίστης και αγάπης πρωτοπόρων Ελλήνων μεταναστών, όπως άλλωστε και η συντριπτική πλειοψηφία των ναών, κοινοτικών κέντρων και σχολείων ανά την επικράτεια της Αμερικής.
Ο Αρχιεπίσκοπος Αμερικής Ελπιδοφόρος κατά την Πρωτοχρονιάτικη λειτουργία, στον Αρχιεπισκοπικό Καθεδρικό Ναό της Αγίας Τριάδος, Μανχάταν, 1 Γενάρη 2020. Δίπλα του ο Αρχιμανδρίτης Καλλίνικος Χασάπης. (Φωτογραφία: Αρχείο Ε.Κ./Ζαφείρης Χαϊτίδης)
Υπογραμμίζεται ότι «η Ελεονώρα Ρούσβελτ (Eleanor Roosevelt), σύζυγος του τότε κυβερνήτη Φράνκλιν Ρούσβελτ (Franklin D. Roosevelt), έθεσε τον θεμέλιο λίθο του ωραίου βυζαντινού οικοδομήματος στις 14 Σεπτεμβρίου 1931. Μέσα σε πέντε μόλις μήνες το κτίριο ολοκληρώθηκε και η Αγία Τριάδα μεταφέρθηκε στη σημερινή της έδρα στις 4 Μαρτίου 1932. Το συνολικό κόστος ανήλθε σε 577.000 δολάρια. Ο τότε Αρχιεπίσκοπος Αθηναγόρας, μετέπειτα Οικουμενικός Πατριάρχης (1947-72), εγκαινίασε τον Καθεδρικό Ναό στις 22 Οκτωβρίου 1933 και τον χαρακτήρισε ως ‘Τον Καθεδρικό Ναό ολοκλήρου του Ελληνισμού στην Αμερική»’. Με την πάροδο των ετών, πολλοί εξαίρετοι κληρικοί και λαϊκοί ηγέτες προσέφεραν αφοσίωση και όραμα στην Αγία Τριάδα».
Στο ιστορικό αναγράφεται επίσης πως «με την ενθρόνιση του Αρχιεπισκόπου Ιακώβου την 1η Απριλίου 1959, ο οποίος υπηρέτησε επί 37 έτη έως τη συνταξιοδότησή του το 1996, άρχισε μία νέα και σημαντική εποχή για τον Καθεδρικό Ναό. Το 1962 τον όρισε ως Αρχιεπισκοπικό Καθεδρικό Ναό και τελικά ανέλαβε την άμεση εποπτεία της συνολικής διοίκησής του.
Το 1970 ξεκίνησε εκτεταμένη ανακαίνιση και διακόσμηση του Καθεδρικού Ναού. Το εσωτερικό του κοσμείται με εντυπωσιακά βυζαντινά ψηφιδωτά του Sirio Tonelli, εισαγόμενα ιταλικά βιτρό σε αυθεντικά βυζαντινά χρώματα και μορφές, καθώς και μάρμαρο Botticino για τους τοίχους, τους κίονες και τον χώρο του Ιερού Βήματος. Η αγιογράφηση του τρούλου, των σφαιρικών τριγώνων και άλλων σημείων είναι έργο του Γεωργίου Γλυάτα, μαθητή του φημισμένου αγιογράφου του 20ού αιώνα, Φώτη Κόντογλου.
Μετά τον μακαριστό Ιάκωβο οι ακολουθήσαντες Αρχιεπίσκοποι Σπυρίδων, Δημήτριος και ο σημερινός Ελπιδοφόρος ενθρονίσθηκαν στον Καθεδρικό Ναό της Αγίας Τριάδος».