Τὰ δῶρα τοῦ Παρακλήτου: Καθολικότητα καὶ ἑνότητα στὴ διαφορετικότητα

Ὁ μακαριστὸς Ἐπίσκοπος Διοκλείας Κάλλιστος (Ware) στο βιβλίο του «Ὁ Ὀρθόδοξος Δρόμος» ἀναφέρεται σὲ τρεῖς χαρακτηριστικὲς διαστάσεις τοῦ δώρου τοῦ Παρακλήτου τὴν ἡμέρα τῆς Πεντηκοστῆς:
• Τὴν καθολικότητα: «Ἐπλήσθησαν ἅπαντες Πνεύματος Ἁγίου» (Πράξ. 2, 4). Χάρισμα σὲ κάθε βαπτισμένο πιστὸ χωρὶς διακρίσεις. Ὡς συνέχεια τῆς ρήσης τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ ὅτι μόνος καθηγητὴς εἶναι ὁ Θεός.
• Τὴν ἑνότητα: «Ἦσαν ἅπαντες ὁμοθυμαδὸν ἐπὶ τὸ αὐτὸ» (Πράξ. 2, 1). Οἱ πολλοὶ γίνονται ἕνα Σῶμα ἐν Χριστῷ, μὲ ἀντιστροφὴ τοῦ ἀποτελέσματος τοῦ πύργου τῆς Βαβὲλ (Γέν. 11, 7): «Ὅτε καταβὰς τὰς γλώσσας συνέχεε, διεμέριζεν ἔθνη ὁ Ὕψιστος· ὅτε τοῦ πυρὸς τὰς γλώσσας διένειμεν, εἰς ἑνότητα πάντας ἐκάλεσε· καὶ συμφώνως δοξάζομεν τὸ Πανάγιον Πνεῦμα» (Κοντάκιο ἑορτῆς). Μεταμορφώνοντας τὰ ἄτομα σὲ πρόσωπα.
• Ὁ μακαριστὸς Κάλλιστος θεωρεῖ ἐκδἠλωση τῆς ἑνότητας αὐτῆς ἐν Πνεύματι Ἁγίῳ τὴ λειτουργία τῆς πρώτης Χριστιανικῆς κοινότητας: «Στὴν περίοδο ἀμέσως μετὰ τὴν Πεντηκοστή, λέγεται ὅτι “εἶχον ἅπαντα κοινὰ” καὶ ὅτι “τοῦ πλήθους τῶν πιστευσάντων ἦν ἡ καρδία καὶ ἡ ψυχὴ μία” (Πράξ. 2, 44 ·4, 32)· κι αὐτὸ θὰ ’πρεπε νὰ ’ναι τὸ σημάδι τῆς κοινότητας τοῦ Χριστοῦ τῆς Πεντηκοστῆς σὲ κάθε ἐποχή».
• Τὴν ἑτερότητα: «Οἱ γλῶσσες τῆς φωτιᾶς “διαμερίζονται” ἢ “χωρίζονται” (Πράξ. 2, 3) καὶ κατανέμονται ἄμεσα στὸν καθένα. Τὸ Ἅγιο Πνεῦμα δὲν μᾶς κάνει μόνο ὅλους ἕνα, ἀλλὰ κάνει καὶ τὸν καθένα μας διαφορετικό… Πνευματοφόρος σημαίνει ν’ ἀντιλαμβάνομαι ὅλα τὰ διακριτικὰ χαρακτηριστικὰ τῆς προσωπικότητάς μου· σημαίνει νὰ γίνω ἀληθινὰ ἐλεύθερος, ἀληθινὰ ὁ ἑαυτός μου μέσα στὴ μοναδικότητά μου».
• Ἔτσι, ἡ Ἐκκλησία ἑνώνει τοὺς λαοὺς καὶ ταυτόχρονα διασώζει τὴ διαφορετικότητά τους καὶ τὴν ἰδιοπροσωπία τοῦ καθενός.
• Λειτουργώντας ὡς ἔμπνευση γιὰ τὴν παραγωγὴ τοῦ ξεχωριστοῦ πολιτισμοῦ τοῦ καθενός. Ἀκόμα καὶ στὰ σοβιετικὰ ἐκπαιδευτικὰ βιβλία, ὁ ἐκχριστιανισμὸς τῶν Ρώσων θεωρεῖται ἄκρως σημαντικὴ ἐξέλιξη.
• Λειτουργώντας σὰν κιβωτὸς κοινῆς σωτηρίας σὲ δύσκολους καιρούς, ἰδίως γιὰ τοὺς λαοὺς τῶν Βαλκανίων στὰ χρόνια τῆς σκλαβιᾶς.
• Ὅπως ἐνδεικτικὰ σημείωνε ὁ Ἀμερικανὸς φιλέλληνας Σάμουελ Γκρίντλι Χάου, ποὺ εἶχε ζήσει κοντὰ στοὺς Ἕλληνες κατὰ τὴν ἐπανάσταση τοῦ 1821, ἀπὸ τὴν προσχώρηση στὸ Χριστιανισμό, «Ἡ θρησκεία ἦταν ἀπὸ τότε γιὰ τὸ ἔθνος κάτι σὰν μιὰ σιδερένια ζώνη, ποὺ συνένωνε τμήματα τὰ ὁποῖα σὲ διαφορετικὲς συνθῆκες θὰ εἶχαν γίνει κομμάτια». Προβολές 26