-
ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΟΥΤΣΟΔΙΑΚΟΣ: Οὔτε «Deus» οὔτε «Dominus»
Ὅπως ὁ τίτλος ὑποδηλώνει, ἐπικεντρώνει στὴν ἐκ μέρους τῶν πρώτων Χριστιανῶν ἀμφισβήτηση τῆς ἀπόδοσης θεϊκῶν τιμῶν στὸν αὐτοκράτορα τῆς Ρώμης, ἀλλὰ καὶ στὴν ἴδια τὴ Ρώμη, ἡ ὁποία παραβάλλεται μὲ τὴ Βαβυλῶνα. Ὅπως καὶ στὴν ἀνάδειξη τοῦ ἀγώνα τῶν χιλιάδων μαρτύρων ποὺ θυσιάστηκαν ἀμφισβητώντας αὐτὸ τὸ καθεστώς, ὅπως ὁ ὑπότιτλος «αὐτοκρατορικὸ μαρτυρολόγιο» ὑποδηλώνει σχετικά.
Εἶναι ἐνδιαφέρουσα ἡ περιγραφὴ ποὺ δίνει στὴν «προφητικότητα», ἡ ὁποία χαρακτηρίζει τοὺς προφῆτες καὶ στὴν ὁποία μένει πιστὸς ὁ Ἰωάννης: «Ἡ κριτικὴ τοῦ παρόντος μὲ τὰ ἀντανακλαστικὰ τοῦ μέλλοντος. Τὰ ἔσχατα εἶναι ἐκεῖνα ποὺ θὰ φέρουν τὴ νίκη ἀπέναντι στὸν ἐξουσιαστὴ καταστροφέα καὶ τοὺς πονηροὺς δορυφόρους του.»
«Ὁ Ἰωάννης…άσκεῖ μιὰ ἔντονη κριτικὴ κατὰ τῆς ρωμαϊκῆς ἐξουσίας ὡς ἀντίθετης πρὸς τὴν ἄναρχη έλευθερία τοῦ Θεοῦ. Μέσα στὰ ἐσχατολογικὰ καὶ δυϊστικὰ πλαίσια, ὁ Χριστὸς καὶ οἱ μάρτυρές Του βρίσικονται σὲ σύγκρουση μὲ τὴν τυραννικὴ ἐξουσία τοῦ κακοῦ, καθοδὸν πρὸς ἕνα τελικὸ προορισμὸ ποὺ θὰ εἶναι ἡ ἀρχὴ γιὰ μιὰ νέα καὶ θριαμβεύουσα ἱστορία. Εἶναι ἀνάγκη, ὁ ἐξεγερμένος λαὸς τοῦ Θεοῦ, καθὼς καὶ ὅσοι ἀντιστέκονται σὲ παλιὲς καὶ νέες τυραννίες, νὰ ἔρθει σὲ ρήξη μὲ τὶς θρησκευτικο-πολιτικὲς ἀξιώσεις τῆς κάθε Ρώμης καὶ τῆς θεοποιημένης κοινωνίας τῆς εὐμάρειας….» (σελ. 13-14)
Τονίζει ὅτι στὴν Ἀποκάλυψη, τὸ κέντρο τοῦ Ἰωάννη βρίσκεται «στὸν ἄναρχο Θεὸ καὶ στὸν συνάναρχο Χριστό, σ’ἕνα θρόνο ὅπου κάθεται τὸ ἐσφαγμένο Ἀρνίο μαζὶ μὲ ὅλους τοὺς ἁγίους, προφῆτες καὶ δικαίους τῆς ἱστορίας, ἐνἀντια σὲ ὅλες τὶς κυρίαρχες αὐτοκρατορίες τῆς οἰκουμένης. Ταυτόχρονα ὅμως, αὐτὸς ὁ θρόνος καὶ οἱ θρόνοι δὲν ὑπάρχουν, γιατὶ ἡ ἀγάπη καὶ ἡ δικαιοσύνη δὲν ἔχει ἀνάγκη ἀπὸ θρόνους γιὰ νὰ αὐξηθεῖ, πόσο μᾶλλον γιὰ νὰ ἐπεκταθεῖ. Ἡ λεγόμενη διακυβέρνηση μὲ ράβδο σιδηρᾶ ἡ ὁποία παρουσιάζεται ἀπὸ τὸν Ἰωάννη (Ἀπ. 12:3) σχετίζεται μὲ τοὺς ἐχθροὺς τῆς έλευθερίας καὶ τοῦ αὐτεξουσίου τοῦ ἀνθρώπου. Ἡ ράβδος εἶναι οὐσιαστικὰ τὸ ξῖφος ποὺ ἐξέρχεται ἀπὸ τὸ στόμα τοῦ Κυρίου (ἅγιος Βικτωρίνος, σχόλια στὴν Ἀποκάλυψη τοῦ ἁγίου Ἰωάννη) τὸ ὁποῖο συντρίβει κάθε ἄλλο ἐξουσιαστικὸ καὶ τυραννικὸ σκῆπτρο. (Ἠσ 14:5)» (σελ. 19-20).
Τὸ παραπάνω ἀπόσπασμα, δεῖγμα τῆς μεθοδικῆς ἁγιογραφικῆς τεκμηρίωσης ποὺ χαρακτηρίζει ὅλο τὸ ἔργο, ἀναδεικνύει καὶ τὴ θέση τοῦ συγγραφέα ὅτι ὁ Θεός, ὄχι μόνο δὲν εἶναι ἐξουσιαστὴς μὲ τὴν κοσμικὴ ἔννοια, ἀλλὰ ἀνατρέπει καὶ καταργεῖ τέτοιου εἴδους ἐξουσίες καὶ διορθώνει τοὺς μαθητές του οἱ ὁποῖοι δὲν τὸ κατανοοῦν, «καὶ καταλήγει μὲ τὸ νὰ τοὺς ἀντιστρέψει τὴν ἐξουσιαστικὴ πυραμίδα στὴν ὁποία εἶχαν γαλουχηθεῖ -στὴ δική του «βασιλεία» οἱ κατώτεροι θὰ εἶναι οἱ ἀνώτεροι. (Λκ 22:24-26)» (σελ. 71). Τὴ θέση ποὺ κι ὁ Φώτης Κόντογλου ἔχει διατυπώσει μὲ δυὸ λέξεις σχολιάζοντας τὴν εἴσοδο στὰ Ἱεροσόλυμα: «Ὁ Χριστὸς τἄφερε ὅλα ἀνάποδα…»
Στὸ κεφάλαιο «Οὔτε «Deus» οὔτε «Dominus» τ
Τὸ βιβλίο αὐτὸ ἀξίζει νὰ διαβαστεῖ μὲ δεδομένο ὅτι ἀναδεικνύει μὲ μιὰ πρωτότυπη ματιὰ τὸ διαχρονικὸ κοινωνικὸ μήνυμα τοῦ Εὐαγγελίου ἐπικεντρώνοντας στὸ βιβλίο τῆς Ἀποκάλυψης, μὲ ἐμπεριστατωμένες παραπομπές σὲ ἄλλα βιβλία τῆς Παλαιᾶς καὶ τῆς Καινῆς Διαθήκης, ὅπως καὶ σὲ Πατέρες τῆς Ἐκκλησίας.
Ταυτόχρονα, εἶναι ἰδιαίτερα έπίκαιρο, ἀφοῦ καὶ σήμερα εἴμαστε μάρτυρες τῆς μεθοδευμένης δημιουργίας ἑνὸς νέου ἀνθρωπότυπου τῆς ἀτομοκρατούμενης καταναλωτικῆς κοινωνίας, ἀποξενωμένου ἀπὸ τὴ χριστιανικὴ Παράδοση καὶ «ἰδεώδους ὑποτακτικοῦ» (γιὰ νὰ δανειστοῦμε μιὰ ἔκφραση τοῦ Μπέρτολντ Μπρὲχτ) τῆς καινοφανοῦς θεότητας τῶν Ἀγορῶν, ἡ λατρεία τῆς ὁποίας θυμίζει αὐτὴ τῆς αὐτοκρατορικῆς Ρώμης τῶν πρώτων χριστιανικῶν αἰώνων. Μὲ ἀνάλογο μοντέλο «εὐημερίας» τοῦ καταναλωτισμοῦ.
Ἀπέναντι στὴν ὁποία ἁρμόζει στάση ἀνάλογη μὲ αὐτὴ τῶν πρώτων Χριστιανῶν. Μαζὶ μὲ τὴ λατρεία, καλούμαστε νὰ ἀρνηθοῦμε καὶ «τὴν εὐημερία τῆς αὐτοκρατορίας, ποὺ τὸ μόνο ποὺ μᾶς ἐξασφαλίζει εἶναι χρέη καὶ μιὰ ζωὴ πίστωσης». (σελ. 19).
Νὰ σημειώσουμε ἐδῶ ὄτι ἐνῶ εἶναι σωστὴ ἡ θέση ὅτι κανένας συμβιβασμὸς δὲν χωρεῖ ἀνάμεσα στοὺς Χριστιανοὺς καὶ σὲ πολιτικὲς ἐξουσίες ποὺ εἴτε ἀξιώνουν νὰ τιμῶνται ὡς θεότητες εἴτε λειτουργοῦν τυραννικὰ καὶ ἐκμεταλλευτικά, ἀπὸ τὰ πρῶτα χριστιανικὰ χρόνια, οἱ Γραφὲς παίρνουν θέση ὑπὲρ τοῦ σεβασμοῦ τῆς πολιτικῆς ἐξουσίας, ἐφόσον λειτουργεῖ ὡς «διάκονος τοῦ Θεοῦ εἰς τὸ ἀγαθόν» (Πρὸς Ρωμαίους ιγ’ 1-4) .
Γιάννης Ζερβός Προβολές 287Το πρωτότυπο άρθρο ανήκει στο χριστιανική .