Το μήνυμα της Κυριακής από την Ιερά Μητρόπολη Σάμου και Ικαρίας
Ἀγαπητοί μου Ἀδελφοί,
Ἀκούσαμε σήμερα τὸν Ἀπόστολο Παῦλο νὰ μᾶς παρουσιάζει ἕναν πνευματικὸ ὁδηγὸ, θυμίζοντάς μας ὅτι εἴμαστε «ναὸς Θεοῦ ζῶντος». Αὐτὸ δὲν εἶναι μιὰ δική του σκέψη, ἀλλὰ ὑπόσχεση τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης. Στὸ Λευϊτικό (ΚΣΤ΄ 12) καὶ στὸν προφήτη Ἰεζεκιὴλ (ΛΖ΄ 27) ὁ Θεὸς διακηρύσσει: «Θὰ κατοικήσω καὶ θὰ περπατήσω ἀνάμεσά σας· θὰ εἶμαι ὁ Θεός σας κι ἐσεῖς ὁ λαός μου».
Ὁ Κύριος, λοιπόν, δὲν ζητεῖ πλέον λίθινα κτίρια, ἀλλὰ ἐπιθυμεῖ νὰ κατοικεῖ μέσα μας, μετατρέποντας τὴν καρδιά μας σε ζωντανὸ θυσιαστήριο. Αὐτὴ ἡ θεϊκὴ ἐνοίκηση μᾶς χαρίζει μιὰ ἀδιαπραγμάτευτη ἀξιοπρέπεια. Ὅταν ὁ Βασιλιᾶς τοῦ σύμπαντος ἐπιλέγει ἐμᾶς γιὰ θρόνο Του, εἴμαστε πολύτιμοι. Αὐτὸ μᾶς λυτρώνει ἀπὸ ἀνασφάλειες, κατάθλιψη καὶ τὴν ἀνάγκη γιὰ συνεχῆ ἐπιβεβαίωση ἀπὸ τὸν κόσμο.
Αὐτὴ τὴ μεγάλη ἀλήθεια σφράγισε μὲ τὸν πιὸ ἐμβληματικὸ τρόπο ὁ Ἅγιος Γρηγόριος ὁ Θεολόγος. Ὅταν πῆγε στήν Κωνσταντινούπολη γιά νά περισώσει τήν Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία, πού χανόταν ἀπό τίς αἱρέσεις, οἱ αἱρετικοὶ κατεῖχαν ὅλους τοὺς χριστιανικούς ἱερούς Ναοὺς, ἔχοντας ἀφήσει τοὺς Ὀρθοδόξους δίχως στέγη. Ἐκεῖνος τότε ἐκφράζοντας τήν ἀκλόνητη πίστη του στόν Χριστό, καθησύχασε τὸ χειμαζόμενο ποίμνιό του μὲ λόγια ποὺ ἠχοῦν αἰώνια: «Ἐκεῖνοι ἔχουν τοὺς οἴκους, ἀλλὰ ἐμεῖς ἔχουμε τὸν Ἔνοικο», δηλαδή ἐκεῖνοι ἔχουν τά λίθινα κτίρια, ὁ Χριστός ὅμως κατοικεῖ μέσα μας.
Αὐτή ἡ μεγάλη ἀλήθεια ἀποτελεῖ καί τήν ἀσφαλιστικὴ δικλεῖδα ἀπέναντι στὴ σύγχρονη νοοτροπία τοῦ κόσμου, πού ἰσχυρίζεται ὅτι «τὸ σῶμα μου μοῦ ἀνήκει», κάτι ποὺ ὁδηγεῖ στὴν κατάχρηση καὶ τὴν αὐτοκαταστροφή. Γιὰ τὸν πιστό, τὸ σῶμα καὶ ὁ νοῦς εἶναι τὰ τείχη ἑνὸς ναοῦ. Ὅταν μιὰ κακὴ σκέψη ἢ μιὰ ἁμαρτωλὴ πράξη μᾶς πλησιάζει, ὀφείλουμε νὰ ἀναρωτηθοῦμε: «Χωράει αὐτὸ μέσα στὸν ναὸ τοῦ Θεοῦ; Μήπως βεβηλώνω τὸ κατοικητήριο τοῦ Ἁγίου Πνεύματος;» Αὐτὸ εἶναι τὸ ἰσχυρότερο κίνητρο γιὰ πνευματικὸ ἀγῶνα: ὄχι ἀπό ἐνοχή, ἀλλὰ ἀπό σεβασμὸ καὶ ἀγάπη πρὸς τὸν Θεὸ, ὁ Ὁποῖος μᾶς τιμᾶ κάι μᾶς ἀγαπᾶ τόσο πολύ
Στὴ συνέχεια, ὁ ἀπόστολος Παῦλος χρησιμοποιεῖ τρεῖς αὐστηρὲς ἐντολὲς ἀπὸ τὸν Προφήτη Ἠσαΐα (ΝΒ΄ 11): «Ἐξέλθετε… Ξεχωρίστε τοὺς ἑαυτούς σας… μὴν ἀγγίζετε τίποτα τὸ πνευματικὰ ἀκάθαρτο». Στὴν ἐποχή του, ὁ Προφήτης καλοῦσε σε ὑλικὴ ἔξοδο ἀπὸ τὴν αἰχμαλωσία τῆς Βαβυλώνας. Ὁ Παῦλος, ὅμως, δίνει σὲ αὐτὲς τὶς φράσεις βαθύ, πνευματικὸ νόημα.
Μὲ τὸ «Ἐξέλθετε» δὲν μᾶς ζητᾶ νὰ ἐγκαταλείψουμε τὸν κόσμο ὑλικά, ἀλλὰ νὰ ἀπομακρυνθοῦμε ἀπὸ τὴν ἁμαρτωλὴ κοσμικὴ νοοτροπία.
Μὲ τὸ «Ξεχωρίστε τοὺς ἑαυτούς σας» ὑπογραμμίζει ὅτι ὁ Χριστιανὸς δὲν πρέπει νὰ ἀφομοιώνεται ἀπὸ τὸ πλῆθος, ἀλλά ὀφείλει νὰ ἔχει ἄλλη ποιότητα ζωῆς, ἀνώτερες ἀξίες καὶ διαφορετικὴ συμπεριφορά.
Τέλος, τὸ «μὴν ἀγγίζετε τίποτα τὸ πνευματικὰ ἀκάθαρτο» σημαίνει νὰ ἀπέχουμε ἀπὸ ὅ,τι λερώνει τὴν ψυχή, δηλαδή ὁ ἐγωισμός, ἡ φιλαργυρία, ἡ ἐκμετάλλευση τοῦ πλησίον κλπ.
Ἂν τολμήσουμε λοιπὸν νὰ πραγματώσουμε αὐτές τίς ἐντολές καί ξεχωρίσουμε ἀπὸ τὴν κοσμικὴ νοοτροπία, ὁ Κύριος ὑπόσχεται, ὅτι θὰ γίνει Πατέρας μας κι ἐμεῖς παιδιά Του, ὅπως ἐπισημαίνει ὁ Παῦλος λαμβάνοντας ἀφορμὴ ἀπὸ τὴν διάσημη προφητεία τοῦ Νάθαν γιὰ τὸν βασιλιᾶ Δαβίδ, ὅτι, ὀ Θεὸς θὰ εἶναι γι’ αὐτὸν πατέρας, κι αὐτὸς θὰ εἶναι γιὰ τὸν Θεὸ γιός του (βλ. Β΄ Βασιλειῶν Ζ΄14).
Δὲν εἴμαστε ἁπλῶς ὀπαδοὶ μιᾶς θρησκείας ἢ μέλη κάποιου ὀργανισμοῦ, ἀλλὰ παιδιὰ τοῦ Θεοῦ, μέλη τῆς οἰκογένειας τοῦ Θεοῦ. Ἔχοντας αὐτὲς τὶς σπουδαῖες ὑποσχέσεις, ὁ Ἀπόστολος κλείνει μὲ μιὰ πρακτικὴ προτροπή: «Ἂς καθαρίσουμε τοὺς ἑαυτούς μας ἀπὸ κάθε μολυσμὸ τοῦ σώματος καὶ τοῦ πνεύματος», ἐννοώντας σαφῶς τὸν ἀγῶνα, ποῦ ἀφορᾶ τόσο στὶς ἐξωτερικές μας πράξεις ὅσο καὶ στὶς ἐσωτερικές μας σκέψεις, ὥστε νὰ φτάσουμε στὴν ἁγιότητα μὲ σεβασμὸ πρὸς τὸν Θεό.
Ἐπιχειρῶντας νὰ δοῦμε μὲ πρακτικὸ τρόπο τὸ πῶς μεταφράζεται σήμερα αὐτὸ τὸ «ξεχωρίστε» στὴν καθημερινή μας ζωή, ἔρχεται ἀβίαστα στὸ μυαλὸ μᾶς ἡ σχετικὴ ἀναφορὰ ἀπὸ τὴν πρὸς Διόγνητον ἐπιστολή, ἕνα παλαιοχριστιανικὸ κείμενο, πού λέει: «Οἱ Χριστιανοὶ δὲν διαφέρουν ἀπὸ τοὺς ὑπόλοιπους ἀνθρώπους οὔτε στὴν πατρίδα, οὔτε στὴ γλῶσσα. Δὲν κατοικοῦν σὲ δικές τους ξεχωριστὲς πόλεις… Κατοικοῦν στὶς δικές τους πατρίδες, ἀλλὰ σὰν ξένοι. Συμμετέχουν σὲ ὅλα ὡς πολῖτες, ἀλλὰ ὑπομένουν τὰ πάντα σὰν φιλοξενούμενοι».
Ἀντιλαμβανόμαστε λοιπὸν ὅτι ὁ Χριστιανὸς ξεχωρίζει μέσα στὴν κοινωνία μὲ συγκεκριμένους, πρακτικοὺς τρόπους, ἐρχόμενος σὲ πλήρη ὅμως ἀντίθεση μὲ τὴν κοσμικὴ νοοτροπία. Ὁ κόσμος γιὰ παράδειγμα λέει νὰ συμπεριφέρεσαι στόν ἄλλο, ὅπως ἀκριβῶς ἐκεῖνος σέ ἐσένα, πλήγωσε αὐτὸν ποὺ σὲ πλήγωσε, κράτα κακία κλπ. Ὁ Χριστὸς ὅμως μᾶς προτρέπει, ὅταν ἀδικούμαστε ἢ ὅταν μᾶς συμπριφέρονται ἄσχημα ἢ μᾶς προσβάλλουν νὰ ἐπιλέγουμε τὴ συγχώρηση καί κυρίως ἐμεῖς νά συμπεριφερόμαστε μέ τόν καλύτερο τρόπο στούς ἄλλους ἀνεξάρτητα ἀπό τη δική τους συμπεριφορά πρός ἐμᾶς. Ὁ Χριστιανὸς δὲν μπορεῖ νὰ ἀνταποδίδει τὸ κακό, δὲν κουτσομπολεύει πίσω ἀπὸ τὴν πλάτη τοῦ ἄλλου καὶ προσπαθεῖ νὰ εἰρηνεύει, ἀκόμη καὶ ὅταν οἱ γύρω του φωνάζουν.
Ἐπίσης, ἐνῶ ὁ κόσμος θεοποιεῖ τὴν κατανάλωση, τὴν προβολὴ στὰ μέσα κοινωνικής δικτύωσης καὶ τὴν ανάγκη επίδειξης, ὁ Χριστιανὸς ζεῖ μὲ ἐγκράτεια καὶ ἁπλότητα. Ξεχωρίζει ἐπειδὴ τὸ πορτοφόλι του εἶναι ἀνοιχτὸ γιὰ τὸν φτωχό, δὲν ζηλεύει τὴν ἐπιτυχία τοῦ πλησίον καὶ ἀντλεῖ τὴν ἀξία του ἀπὸ τὴν καθαρότητα τῆς ψυχῆς του. Μάλιστα, ὅταν προσφέρει ἢ δανείζει ὑλικὰ ἀγαθά, τὰ «ξεχνᾶ» –ὅπως θὰ ἀκούσουμε σὺν Θεῷ τὴν ἑπόμενη Κυριακὴ ἀπὸ τὸν Ἴδιο τὸν Κύριο– προσδοκῶντας μόνο τὴ θεία ἀνταπόδοση.
Τέλος, ἐνῶ ἡ κοσμικὴ νοοτροπία χρησιμοποιεῖ τὸ ψέμα, τὴ διαβολή, τὴ χυδαιολογία καὶ τὴν εἰρωνεία, ὁ λόγος τοῦ πιστοῦ ὀφείλει νὰ εἶναι ἔντιμος, σταθερὸς καὶ καθαρός. Ὁ Χριστιανὸς δὲν συμμετέχει σὲ συζητήσεις ποὺ καταστρέφουν ὑπολήψεις. Στὸ σπίτι, στήν ἐργασία, στὴ γειτονιὰ, στὸ διαδίκτυο μιλάει μὲ εὐγένεια, ἀλήθεια καὶ σεβασμό, προστατεύοντας τὸν ἀπόντα καὶ διατηρώντας τὴν ἀξιοπρέπειά του στὸ ὕψος ποὺ τὸν ἀνέβασε ὁ Χριστός.
Ἀγαπητοί μου Ἀδελφοί,
Αὐτὴ ἡ ξεχωριστή, ἁγιασμένη ζωὴ τῶν Χριστιανῶν δὲν εἶναι μιὰ ἁπλῆ ἠθικὴ προσπάθεια, ἀλλὰ μιὰ συνεχὴς ἀνοδικὴ πορεία. Χθές, 26 Σεπτεμβρίου, ἡ Ἐκκλησία μας τίμησε τὴ Μετάσταση τοῦ Ἁγίου Ἰωάννου τοῦ Θεολόγου. Ὁ ἀγαπημένος μαθητὴς τοῦ Χριστοῦ στό βιβλίο τῆς Ἀποκαλύψεως (βλ. δ΄1) βλέπει μιὰ πόρτα ἀνοιχτὴ στὸν οὐρανὸ καὶ ἀκούει τόν Ἴδιο τόν Χριστό, νὰ τόν προσκαλεῖ: «Ἀνάβα ὧδε» – Ἀνέβα ἐδῶ πάνω!
Αὐτὸ ἀκριβῶς τὸ «Ἀνάβα ὧδε» ἀντηχεῖ σήμερα στὶς καρδιὲς ὅλων μας, ὡς συνέχεια τῆς χθεσινῆς ἑορτῆς. Ὅταν ὁ Ἀπόστολος Παῦλος μᾶς ζητᾶ νὰ «βγοῦμε» ἀπὸ τὴν κοσμικὴ νοοτροπία, ὁ Χριστὸς μᾶς δείχνει ποῦ πρέπει νὰ πᾶμε: Μᾶς καλεῖ νὰ «ἀνέβουμε» ψηλότερα, πάνω ἀπὸ τὸ ἐπίπεδο τῆς κακίας καὶ τοῦ ἐφήμερου συμφέροντος τοῦ κόσμου. Μᾶς καλεῖ νὰ κοιτάξουμε τὸν οὐρανὸ καὶ νὰ ζήσουμε ὡς ἀληθινοί ἔμψυχοι ναοὶ τοῦ Θεοῦ, μὲ τὶς ἀξίες τῆς Βασιλείας Του. Ἀμήν