Αγίου Γρηγορίου Παλαμά, Ομιλία 19, Επί του Ευαγγελίου του Χριστού περί της Σαμαρείτιδος και ότι πρέπει να καταφρονούμε τα παρόνταΒέβαια και η ψυχή και ο άγγελος είναι ασώματα, δεν είναι σε τόπο, αλλά δεν είναι πανταχού, διότι δεν συνέχουν το σύμπαν αλλά αυτά έχουν ανάγκη του συνέχοντος, επομένως και αυτά είναι στον συνέχοντα και περιέχοντα το σύμπαν, οριζόμενα από αυτόν καταλλήλως. Η ψυχή όμως, συνέχοντας το σώμα με το οποίο εκτίσθηκε μαζί, είναι πανταχού του σώματος, όχι ως ευρισκομένη σε τόπο ούτε ως περιεχομένη στο σώμα, αλλά ως συνέχουσα και περιέχουσα αυτό, αφού έχει και τούτο κατ’ εικόνα Θεού.
15 Η δε Σαμαρείτις, καθώς άκουσε από τον Χριστό αυτά τα εξαίσια και θεοπρεπή λόγια, ότι ο Θεός πουθενά δε πρέπει να προσκυνήται αληθινά, παρά μόνο κατά το Πνεύμα και την Αλήθειά του, όπως η στο Άσμα των Ασμάτων ψυχή που νυμφεύεται τον Θεό, αναπτερωμένη από τη φωνή του νυμφίου της αφθαρσίας, μνημονεύει τον προσδοκώμενο και ποθούμενο και, κρυφά ακόμη, παρόντα νυμφίο, λέγοντας: «γνωρίζω ότι ο Μεσσίας, ο λεγόμενος Χριστός, έρχεται· όταν έλθη εκείνος θα μας τα διδάξη όλα».
Βλέπετε πώς ήταν ετοιμοτάτη για την πίστι, ότι πλησιάζει ήδη ο προσδοκώμενος, και γεμάτη ελπίδα; Άρα δεν εταίριαζε να ειπή και αυτή κατά τον Δαβίδ, «έτοιμη είναι η καρδιά μου, Θεέ, έτοιμη είναι η καρδιά μου, θα τραγουδήσω και θα ψάλω κατά την δόξα μου»;.
16 Από πού θα εγνώριζε τούτο με τόση βεβαιότητα και ασφάλεια και θα είχε την ψυχική διάθεσι γι’ αυτό, αν δεν είχε μελετήσει τα προφητικά βιβλία με άκρα σύνεσι; Γι’ αυτό είχε και τον νου τόσο μετάρσιο, αφού είχε γεμίσει από την θεία κατοχή· ώστε εμένα, καθώς βλέπω τώρα με χαρά τον σφοδρό πνευματικό πόθο της Σαμαρείτιδος αυτής προς τον Χριστό, μου έρχεται να ειπώ πάλι γι’ αυτήν τα λόγια του Άσματος εκείνου, «ποια είναι αυτή που προβάλλει σαν η αυγή, ωραία σαν η σελήνη, εκλεκτή σαν ο ήλιος;».
Διότι, αφού εξαγγέλλει ότι σε λίγο θα φανή ο νοητός ήλιος της δικαιοσύνης Χριστός και υποδηλώνει ότι δι’ αυτής αρχίζει η Εκκλησία των εθνών, σαν να ανεβαίνη από ιερά κολυμβήθρα, την πηγή επάνω στην οποία εστεκόταν, καθώς κατηχείτο από τον Σωτήρα, την βλέπω να προβάλλη σαν πολυέραστος όρθρος.
Είναι δε ωραία σαν η σελήνη, επειδή φέγγει, αν και επικρατεί η νύκτα της ασέβειας ακόμη· εκλεκτή δε σαν ο ήλιος, γι’ αυτό ωνομάσθηκε Φωτεινή από τον Σωτήρα και καταγράφηκε και αυτή στον κατάλογο των μελλόντων να λάμψουν σαν ο ήλιος κατά το ευαγγέλιο, επειδή επεσφράγισε τον υπόλοιπο φωτοειδή βίο της με μακάριο και μαρτυρικό τέλος, και τώρα δε ανεγνώρισε τον Χριστό ως αληθινό Θεό και τον εξύμνησε τελείως ως Θεό, και ό,τι είπε αυτός ύστερα στους μαθητάς περί του συμφυούς και ομοτίμου Πνεύματος, ότι, όταν έλθη εκείνος, θα διδάξη όλη την αλήθεια, τούτο λέγει προλαβαίνοντας και αυτή περί αυτού, «όταν έλθη εκείνος θα μας τα διδάξη όλα».
Επιμέλεια: Στέλιος Κούκος
Από τον τόμο «Γρηγορίου Παλαμά, έργα 9» των Πατερικών Εκδόσεων «Γρηγόριος ο Παλαμάς». Εισαγωγή, κείμενο, μετάφραση, σχόλια Παναγιώτης Κ. Χρήστου.
Πηγή: pemptousia.gr