🔺Του Σωτήρη Μ. Τζούμα
Τον τελευταίο καιρό παρατηρείται ένα φαινόμενο που μόνο προβληματισμό μπορεί να προκαλέσει.
Με αφορμή τη δημόσια συζήτηση για την αύξηση στις αποδοχές των Αρχιερέων, διαδοχικές δημόσιες παρεμβάσεις Μητροπολιτών επιχειρούν να δώσουν τη δική τους προσωπική ανάγνωση του ζητήματος. Άλλοτε μέσα από κηρύγματα, άλλοτε με άρθρα και άλλοτε με δηλώσεις, διαμορφώνεται μια εικόνα κατά την οποία κάθε Μητροπολίτης φαίνεται να εκπέμπει το δικό του μήνυμα.
Μέχρι τώρα πέντε-έξι Μητροπολίτες της Εκκλησίας της Ελλάδος και της Κρήτης έχουν πάρει θέση για το θέμα αυτό.Και προκάλεσαν θόρυβο. Και όπως πάντα δεν άργησε η κατάσταση αυτή να μας οδηγήσει σε διχασμό. Δεν θέλουμε και πολύ.
Αυτή, όμως, δεν είναι εξωστρέφεια. Είναι εξωστρέφεια των μονάδων, των προσώπων που καταλήγει σε εσωστρέφεια της ίδιας της Εκκλησίας, γιατί οδηγεί την Εκκλησία σε θέση ενόχου που πρέπει να απολογηθεί!
Αλήθεια, ποιον ωφελούν όλες αυτές οι δημόσιες τοποθετήσεις;
Ποιο πρόβλημα επιλύουν;
Επειδή λέει ο καθένας τις απόψεις του τι νομίζει ότι θα γίνει;Τι θα καταφέρει;Θεωρούν ότι μειώνουν τον θόρυβο ή τον συντηρούν και τον φουντώνουν; Καθησυχάζουν την κοινωνία ή της προσφέρουν νέο υλικό για αντιπαραθέσεις;
Η Εκκλησία οφείλει να μιλά με ενιαία φωνή. Όχι με δεκάδες προσωπικές φωνές που, όσο καλοπροαίρετες κι αν είναι, τελικά δημιουργούν σύγχυση και ανακυκλώνουν ένα θέμα που ήδη έχει πάρει τον δρόμο του.
▪️Και γεννάται εύλογα ένα ακόμη ερώτημα.
Γιατί αυτή η διάθεση δημόσιων παρεμβάσεων δεν υπήρχε όλα τα προηγούμενα χρόνια;
Γιατί τώρα;
Μήπως η αύξηση των αποδοχών έλυσε τον γλωσσοδέτη που μέχρι χθες κρατούσε πολλούς σιωπηλούς;
Αν πράγματι οι αποδοχές κρίθηκαν δικαιότερες, τότε η καλύτερη απάντηση δεν είναι οι δημόσιες απολογίες ούτε οι συνεχείς δηλώσεις. Είναι η διακριτική συνέχιση του έργου που επιτελείται καθημερινά στις Μητροπόλεις.Του έργου που φαίνεται αλλά και του έργου που δεν φαίνεται!
Και εδώ βρίσκεται η ουσία.
Οι περισσότεροι Αρχιερείς της Εκκλησίας της Ελλάδος παράγουν πραγματικά σημαντικό ποιμαντικό, κοινωνικό και φιλανθρωπικό έργο. Με ελάχιστες εξαιρέσεις, που όλοι γνωρίζουμε και οι οποίες μάλλον κάνουν… τουρισμό παρά ποιμαντική, οι υπόλοιποι εργάζονται αθόρυβα,πνευματικά, στηρίζουν οικογένειες, ιδρύματα, συσσίτια, κοινωνικές δομές και χιλιάδες ανθρώπους που βρίσκονται σε ανάγκη.
Ας συνεχίσουν, λοιπόν, αυτό το έργο. Δεν χρειάζεται ούτε να το διαφημίζουν ούτε να το χρησιμοποιούν ως επιχείρημα στον δημόσιο διάλογο. Η φιλανθρωπία αποκτά τη μεγαλύτερη αξία της όταν μιλά από μόνη της, μέσα από τα έργα της.
Το ίδιο ισχύει και για τις διατυπώσεις που χρησιμοποιούνται.
Η φράση του Σεβασμιωτάτου Ιερισσού περί «μεγάλων κοιλιών και μεγάλων τσεπών», όσο κι αν ειπώθηκε στο πλαίσιο μιας αυτοκριτικής διάθεσης, δεν βοηθά την εικόνα της Εκκλησίας. Αντιθέτως, προσφέρει έτοιμους τίτλους, εύκολες γενικεύσεις και αφορμές για απαξιωτικά σχόλια.Και σε αυτή τη φάση και σε αυτή τη συγκυρία δεν το χρειάζεται η Εκκλησία. Δεν θέλει λάδι στη φωτιά.
Και για να λέμε όλη την αλήθεια, όλοι γνωρίζουμε κληρικούς με… μεγάλες κοιλιές λόγω σωματοδομής και με μεγάλες τσέπες που όμως είναι μονίμως άδειες, γιατί έχουν γίνει τρύπιες από τη φιλανθρωπία, τις ελεημοσύνες και τη στήριξη ανθρώπων που έχουν ανάγκη.
Επομένως χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή στις γενικεύσεις.
Εκτός, βέβαια, αν υπάρχουν συγκεκριμένες περιπτώσεις Αρχιερέων ή κληρικών με «μεγάλες τσέπες» που γεμίζουν από αθέμιτα έσοδα. Αν υπάρχουν, ας κατονομαστούν και ας αναλάβουν όλοι τις ευθύνες τους. Οι υπαινιγμοί, όμως, που αφήνουν να αιωρείται η υποψία πάνω από ολόκληρο τον κλήρο, δεν αποτελούν αυτοκριτική. Αποτελούν συλλογική απαξίωση.
Η Εκκλησία δεν έχει την πολυτέλεια να αυτοτραυματίζεται δημοσίως.
Η κοινωνία περιμένει από τους Ποιμένες της λόγο πνευματικό, ενωτικό και ελπιδοφόρο. Όχι έναν εσωτερικό δημόσιο διάλογο που τελικά δίνει την εντύπωση ότι οι ίδιοι οι ποιμένες αμφισβητούν το σώμα στο οποίο ανήκουν.
Η λάσπη στον ανεμιστήρα δεν ωφέλησε ποτέ κανέναν. Πολύ περισσότερο όταν εκτοξεύεται από ανθρώπους που έχουν ταχθεί να υπηρετούν την ενότητα της Εκκλησίας.
Αν η πρόσφατη μισθολογική εξέλιξη δημιουργεί πλέον μεγαλύτερη οικονομική άνεση, ας μετατραπεί σε περισσότερη και μεγαλύτερη φιλανθρωπία, σε περισσότερη κοινωνική προσφορά και σε περισσότερη αθόρυβη και σιωπηλή διακονία. Αυτή είναι η απάντηση που θα πείσει την κοινωνία.
Όλα τα υπόλοιπα απλώς παρατείνουν έναν θόρυβο που μόνο ζημιά προκαλεί στην εικόνα της Εκκλησίας.