Του Σωτήρη Μ. Τζούμα
Υπάρχουν στιγμές κατά τις οποίες ο δημόσιος λόγος ενός Ιεράρχη δεν περιορίζεται σε μια απλή συνέντευξη, αλλά εξελίσσεται σε μια εκ βαθέων κατάθεση ψυχής και ουσιαστική υπενθύμιση της αποστολής της Εκκλησίας. Μία τέτοια στιγμή ήταν η πρόσφατη τοποθέτηση του Μητροπολίτη Νέας Ιωνίας, Φιλαδελφείας, Ηρακλείου και Χαλκηδόνος κ. Γαβριήλ.
Με καθαρότητα, θεολογική συνέπεια και ποιμαντική ευαισθησία μίλησε για όλα αλλά ξεκαθάρισε ότι ουδέποτε μίλησε για αποδοχή της αμαρτίας ούτε για αλλοίωση της διδασκαλίας της Ορθόδοξης Εκκλησίας. Υπενθύμισε, όμως, κάτι που δυστυχώς συχνά λησμονούμε: ότι κανένας άνθρωπος δεν μπορεί να αποκλείεται από την Εκκλησία επειδή είναι αμαρτωλός. Αν συνέβαινε αυτό, τότε ποιος θα απέμενε μέσα στους ναούς;
Η φράση του «πρώτος εγώ είμαι αμαρτωλός» δεν αποτελεί σχήμα λόγου. Είναι η αυθεντική εκκλησιαστική αυτοσυνειδησία, εκείνη που γεννά την ταπείνωση και οδηγεί στην αγάπη. Γιατί η Εκκλησία δεν καλείται να απονέμει πιστοποιητικά αγιότητας, αλλά να οδηγεί κάθε άνθρωπο στη μετάνοια και στη συνάντηση με τον Χριστό.
Ο Μητροπολίτης Γαβριήλ συγκαταλέγεται σε εκείνη τη γενιά των φωτισμένων Ιεραρχών που μπορούν να εκφράσουν τον διαχρονικό λόγο της Εκκλησίας με τρόπο κατανοητό στον σύγχρονο άνθρωπο, χωρίς εκπτώσεις στην πίστη αλλά και χωρίς σκληρότητα απέναντι στον άνθρωπο. Πρόκειται για μια ποιμαντική προσέγγιση που δεν φοβάται τον διάλογο, δεν εγκλωβίζεται σε στερεότυπα και δεν υψώνει τείχη εκεί όπου ο Χριστός άνοιγε πάντοτε δρόμους επιστροφής.
Δεν είναι άλλωστε η πρώτη φορά που ένας τέτοιος λόγος συναντά αντιδράσεις. Η ιστορία επαναλαμβάνεται.
Ποιος μπορεί να ξεχάσει τον μακαριστό Αρχιεπίσκοπο Χριστόδουλο, όταν απευθυνόμενος στους νέους είχε πει το ιστορικό πλέον: «Ελάτε όπως είστε, και με το τζιν και με το σκουλαρίκι». Και το διαχρονικό «εγώ σας πάω». Τότε πολλοί έσπευσαν να τον κατηγορήσουν ότι δήθεν αλλοιώνει το εκκλησιαστικό ήθος. Ανάμεσα σε όσους εξέφρασαν δημόσια τη διαφωνία τους ήταν ακόμη και ο πνευματικός του πατέρας, ο αείμνηστος σήμερα τότε Μητροπολίτης Πειραιώς Καλλίνικος.
Ο χρόνος, όμως, απέδειξε ότι ο Χριστόδουλος δεν ζητούσε από την Εκκλησία να προσαρμοστεί στον κόσμο. Αντιθέτως ζητούσε το αυτονόητο: να ανοίξει την αγκαλιά της, ώστε ο άνθρωπος και μάλιστα τα νέα παιδιά να μπορέσουν να συναντήσουν τον Χριστό.Και τα κατάφερε!
Το ίδιο πνεύμα αναγνωρίζει κανείς σήμερα και στον λόγο του Μητροπολίτη Γαβριήλ. Δεν καταργεί τη διάκριση μεταξύ αμαρτίας και αμαρτωλού. Αντίθετα, την αποκαθιστά. Η Εκκλησία πάντοτε απορρίπτει την αμαρτία, ποτέ όμως δεν απορρίπτει τον άνθρωπο που αναζητά τον Θεό.
Η φράση του «κανένας άνθρωπος δεν μπορεί να αποκλείεται από την Εκκλησία επειδή είναι αμαρτωλός. Αν συνέβαινε αυτό, τότε ποιος θα απέμενε μέσα στους ναούς;»τα λέει όλα!
Η ποιμαντική αυτή στάση δεν αποτελεί νεωτερισμό. Είναι η καρδιά της ορθόδοξης παράδοσης. Είναι η στάση του Χριστού απέναντι στη μοιχαλίδα, στον Ζακχαίο, στον τελώνη, στον ληστή του Σταυρού. Είναι η βεβαιότητα των Πατέρων ότι μεγαλύτερη από κάθε αμαρτία είναι η μετάνοια και απέραντο το έλεος του Θεού.
Η Εκκλησία έχει ανάγκη από Ιεράρχες που δεν φοβούνται να μιλήσουν με γλώσσα αλήθειας και αγάπης. Από ποιμένες που θα εμπνέουν και δεν θα τρομοκρατούν, που θα θεραπεύουν και δεν θα στιγματίζουν, που θα οδηγούν τον άνθρωπο προς τον Χριστό χωρίς να του κλείνουν την πόρτα πριν ακόμη περάσει το κατώφλι του ναού.
Η παρουσία του Μητροπολίτη Γαβριήλ αποτελεί μια αισιόδοξη ένδειξη ότι στην Εκκλησία της Ελλάδος αναπτύσσεται σταδιακά μια νέα γενιά Ιεραρχών με θεολογική συγκρότηση, ποιμαντική ευαισθησία και ανοιχτούς ορίζοντες. Μια γενιά που μπορεί να φυσήξει έναν δημιουργικό αέρα ανανέωσης, όχι αλλάζοντας την πίστη της Εκκλησίας, αλλά ανανεώνοντας τον τρόπο με τον οποίο αυτή μαρτυρείται στον σύγχρονο κόσμο.
Γιατί τελικά η μεγαλύτερη δύναμη της Εκκλησίας δεν είναι ο αφ´υψηλού λόγος και οι αφορισμοί. Είναι η αγκαλιά της.