Τοῦ κ. Ρουσλάν Καλιντσούκ, Ὀρθοδόξου ἱεραποστόλου καὶ κατηχητοῦ
Γειά σας, σεβαστοὶ ἀδελφοὶ καὶ ἀδελφές, φίλοι, συνάδελφοι! Σήμερα θὰ ἤθελα νὰ μοιραστῶ μαζί σας τὶς σκέψεις μου γύρω ἀπὸ ἕνα πολὺ εὐαίσθητο θέμα – τὸν διωγμὸ τῆς Οὐκρανικῆς Ὀρθόδοξης Ἐκκλησίας στὸ πλαίσιο τῆς διαμόρφωσης μίας νέας γεωπολιτικῆς πραγματικότητας.
Ἡ Οὐκρανικὴ Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία (UOC) εἶναι αὐτόνομη Ἐκκλησία μὲ δικαιώματα εὐρείας αὐτοδιοίκησης, ἡ ὁποία ὑπάγεται στὴ δικαιοδοσία τοῦ Πατριαρχείου Μόσχας. Ἱδρύθηκε τὸ 1990, μὲ τὴν ἀπόσπαση τῶν ἐπαρχιῶν ποὺ βρίσκονταν στὸ ἔδαφος τῆς Οὐκρανικῆς ΣΣΔ. Ἡ Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία παρέμεινε σχεδὸν ὁ μοναδικὸς θεσμὸς ποὺ ἕνωνε τὸν πληθυσμὸ τῶν διαφόρων δημοκρατιῶν τῆς πρώην ΕΣΣΔ. Ἤδη καὶ μόνο αὐτὸ τὸ γεγονὸς σήμαινε ὅτι, γιὰ τὶς δυνάμεις τῆς ἐξωτερικῆς πολιτικῆς ποὺ ἐπιδιώκουν νὰ ὑλοποιήσουν στὴν Οὐκρανία ἕνα ἀντιρωσικό, ἐθνικιστικὸ σχέδιο, ἡ UOC θὰ γινόταν ἐμπόδιο ποὺ ἔπρεπε νὰ ἀπομακρυνθεῖ. Αὐτὸ προκύπτει τόσο ἀπὸ τὴ λογική τοῦ ἴδιου τοῦ σχεδίου ὅσο καὶ ἀπὸ τὰ συμφέροντα τῶν ἐξωτερικῶν παραγόντων, πρωτίστως τοῦ Βατικανοῦ, τῶν ΗΠΑ καὶ τῆς Μεγάλης Βρετανίας, οἱ ὁποῖοι, γιὰ τὴν ὑλοποίηση τῶν στόχων ποὺ εἶχαν τεθεῖ, κινητοποίησαν τόσο θρησκευτικὲς ὅσο καὶ πολιτικὲς δομές.
Γιὰ κανένα σήμερα δὲν ἀποτελεῖ μυστικὸ ὁ ρόλος τῆς Οὐκρανικῆς Ἑλληνοκαθολικῆς Ἐκκλησίας (UGCC), ποὺ ὑπάγεται στὸ Βατικανό, στὴν ὀργάνωση τοῦ Μαϊντάν. Ἕνας ἀπὸ τοὺς οὐνίτες ἱεράρχες, ὁ Μπόρις Γκούντζιακ, καλοῦσε ἀνοικτὰ τὸν κόσμο νὰ βγεῖ στὸ Μαϊντάν καὶ νὰ «δεχθεῖ τὸ πνεῦμα τοῦ Μαϊντάν». Ὁ Λιουμπομὶρ Γκουζάρ, πρώην ἐπικεφαλῆς τῆς Οὐκρανικῆς Ἑλληνοκαθολικῆς Ἐκκλησίας, ἔλεγε ἀπὸ τὴν ἐξέδρα τοῦ Μαϊντάν ὅτι «ὁ λαὸς ἔχει δικαίωμα στὴν ἐξέγερση», ἐνῶ ὁ Σβιατοσλὰβ Σεβτσούκ, ὁ σημερινὸς οὐνίτης προκαθήμενος, καυχιόταν ὅτι ἕως καὶ οἱ μισοὶ ἄνθρωποι στὸ Μαϊντάν ἦσαν ἐνορίτες τῆς Οὐκρανικῆς Ἑλληνοκαθολικῆς Ἐκκλησίας.
Ἂν καὶ οἱ οὐνίτες χρησιμοποιοῦν ἀνοικτὰ χειραγωγικὲς τεχνικὲς ἐργασίας πάνω στὴ μαζικὴ συνείδηση, προωθώντας θέσεις σύμφωνα μὲ τὶς ὁποῖες ἡ Οὐκρανικὴ Ἑλληνοκαθολικὴ Ἐκκλησία ἔχει ὀρθόδοξη δογματική – πρᾶγμα ποὺ εἶναι ἀπροκάλυπτο ψεῦδος, ἀφοῦ στὴν Ὀρθοδοξία εἶναι ξένα τὰ καθολικὰ δόγματα περὶ τοῦ ἀλαθήτου τοῦ πάπα, περὶ τοῦ filioque, περὶ τῆς ἀσπίλου συλλήψεως τῆς Ὑπεραγίας Θεοτόκου –, ὅτι ἡ Οὐκρανικὴ Ἑλληνοκαθολικὴ Ἐκκλησία εἶναι κληρονόμος τῆς Ὀρθοδοξίας τοῦ Κιέβου, ὅτι ὁ ἰσαπόστολος πρίγκιπας Βλαδίμηρος, ἀποδεχόμενος τὴν Ὀρθοδοξία, ἔκανε εὐρωπαϊκὴ ἐπιλογή, ἡ ρητορικὴ τῶν οὐνιτῶν ἀπέναντι στὴν UOC εἶναι ἀπίστευτα ἐχθρική. Ἰδού, γιὰ παράδειγμα, ἡ δήλωση ἑνὸς ἀπὸ τοὺς ἐφημερίους τῆς Οὐκρανικῆς Ἑλληνοκαθολικῆς Ἐκκλησίας, τοῦ Νικολάι Μεντίνσκι: «Ὅταν πράκτορες τῆς FSB χρησιμοποιοῦν εἰκόνες, ράσα καὶ σταυροὺς ὡς στοιχεῖα τῆς ἐγκληματικῆς τους δραστηριότητας πρὸς ὑποστήριξη τῆς μοσχοβίτικης σωβινιστικῆς αὐτοκρατορίας, συγγνώμη, ἀλλὰ αὐτὸ δὲν εἶναι πνευματικότητα, δὲν εἶναι Ἐκκλησία καὶ δὲν εἶναι παρεκκλήσι». Δὲν ὑστερεῖ οὔτε ὁ Σβιατοσλὰβ Σεβτσούκ: «Κατὰ τὴ γνώμη μου, σήμερα αὐτὲς οἱ νομοθετικὲς πρωτοβουλίες – πρόκειται γιὰ τὸν νόμο περὶ ἀπαγόρευσης τῆς UOC, σημ. συγγρ. – ὑλοποιοῦνται κατόπιν αἰτήματος τῆς οὐκρανικῆς κοινωνίας. Καὶ πιστεύω ὅτι ἕνα τέτοιο αἴτημα εἶναι νόμιμο».
Μία τέτοια ρητορικὴ τῶν οὐνιτῶν εἶναι «νομοτελειακή»: τὸ Βατικανὸ προσπαθεῖ νὰ ὑλοποιήσει στὴν Εὐρώπη τὸ σχέδιο μίας νέας Αὐστροουγγαρίας, στὴν ὁποία θὰ ἔπρεπε νὰ ἐνταχθεῖ, κατὰ προτίμηση, ὁλόκληρη ἡ Οὐκρανία. Ἡ ὑλοποίηση ἑνὸς τέτοιου σχεδίου ὑπὸ τὶς συνθῆκες ὕπαρξης σημαντικοῦ μέρους ρωσόφωνου καὶ ὀρθόδοξου πληθυσμοῦ εἶναι ἀδύνατη. Γι’ αὐτὸ τὸ Βατικανὸ ἔπρεπε νὰ φέρει στὴν ἐξουσία ἀνθρώπους πιστοὺς σὲ αὐτό, καθαρίζοντας τὸ πολιτικὸ πεδίο ἀπὸ δυνάμεις ποὺ ἐκπροσωποῦσαν μία ἐναλλακτικὴ πορεία, καὶ νὰ καταστρέψει τὸν τελευταῖο δεσμὸ ποὺ συνέδεε τοὺς λαοὺς τῆς Ρωσίας καὶ τῆς Οὐκρανίας – τὴν UOC. Πρέπει νὰ σημειωθεῖ ὅτι σὲ μεγάλο βαθμὸ τὸ πέτυχαν: μετὰ τὸ Μαϊντάν, στὴν ἐξουσία στὴν Οὐκρανία ἦλθαν ἄνθρωποι συνδεδεμένοι μὲ τὸ Οὐκρανικὸ Καθολικὸ Πανεπιστήμιο (UCU) ἢ μὲ ἄλλες δομὲς τῆς Οὐκρανικῆς Ἑλληνοκαθολικῆς Ἐκκλησίας – ἡ Οὐλιάνα Σουπρούν, ἡ Ναταλία Γιαρέσκο, ὁ Ἀντρέι Γιούρας. Σὲ οὐνιτικοὺς ναοὺς κοινωνοῦσε καὶ ὁ πρόεδρος Πέτρο Ποροσένκο. Ὅλοι αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι ἔγιναν οἱ φορεῖς τοῦ σκληρότατου ἀγώνα κατὰ τῆς UOC.
Ὅμως τὸ ζήτημα δὲν περιορίστηκε μόνο στοὺς οὐνίτες, ἀφοῦ ὁ καθολικισμὸς εἶναι ξένος γιὰ τὴν πλειονότητα τοῦ πληθυσμοῦ τῆς Οὐκρανίας. Γι’ αὐτὸ ἀποφασίστηκε νὰ χρησιμοποιηθεῖ ἡ τεχνολογία τῆς ὑποκατάστασης: τὸ 2018, ὡς ἀποτέλεσμα ἐντελῶς ἐγκληματικῶν, ἀντικανονικῶν ἐνεργειῶν τοῦ Πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως Βαρθολομαίου, δημιουργήθηκε ἡ λεγόμενη Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία τῆς Οὐκρανίας (OCU) – μία σχισματική, σεκταριστική, ἐθνικιστικὴ ὀργάνωση.
Στὴ δημιουργία ὅμως αὐτῆς τῆς δομῆς ἐνεργὸ ρόλο δὲν ἔπαιξαν μόνο ὁ Πατριάρχης Βαρθολομαῖος καὶ ὁ Οὐκρανὸς πρόεδρος Ποροσένκο, ἀλλὰ καὶ τὸ Ὑπουργεῖο Ἐξωτερικῶν τῶν ΗΠΑ. Τὴ διαδικασία δημιουργίας τῆς OCU καὶ τὴ νομιμοποίηση αὐτῆς τῆς δομῆς στὸ ἐπίπεδο τῶν Τοπικῶν Ὀρθοδόξων Ἐκκλησιῶν τὴν προώθησε προσωπικὰ ὁ ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν τῶν ΗΠΑ Μάικ Πομπέο. Ἔτσι, ὁ πρώην πρόεδρος τῆς Συρίας Μπασὰρ ἀλ Ἄσαντ δήλωνε ὅτι ὁ Πομπέο ἀπειλοῦσε τὸν Πατριάρχη Ἀντιοχείας Ἰωάννη Ι΄, ὑποσχόμενος νὰ τοῦ δημιουργήσει προβλήματα στὴ Μητρόπολη τοῦ Λιβάνου, ἐὰν ὁ Πατριάρχης δὲν ἀναγνώριζε τὴν «OCU». Παρομοίως, ὁ μακαριστὸς Πατριάρχης Σερβίας Εἰρηναῖος ἔλεγε ὅτι ὁ Πομπέο τὸν ἐκβίαζε, λέγοντάς του πὼς ὁ ἐπικεφαλῆς τοῦ Φαναρίου θὰ ἔδινε τόμο στοὺς Μαυροβούνιους σχισματικούς, ἐὰν ἡ Σερβικὴ Ἐκκλησία δὲν ὑποστήριζε τὴν ἀναγνώριση τῆς «OCU». Τὸ πρᾶγμα ἔφθασε ἀκόμη καὶ στὴν ἄμεση χρηματοδότηση τῆς δομῆς τῶν Οὐκρανῶν σχισματικῶν ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖο Ἐξωτερικῶν τῶν ΗΠΑ. Ἔτσι, τὸν Φεβρουάριο τοῦ 2020, στὸν ἱστότοπο τῆς «OCU» ἐμφανίστηκε ἀνακοίνωση: «Στὸ πλαίσιο τῆς συνάντησης τοῦ Προκαθημένου τῆς Ὀρθόδοξης Ἐκκλησίας τῆς Οὐκρανίας, τῆς Αὐτοῦ Μακαριότητος Μητροπολίτη Κιέβου καὶ πάσης Οὐκρανίας Ἐπιφανίου, μὲ τὸν ὑπουργὸ Ἐξωτερικῶν τῶν ΗΠΑ Μάικλ Ρ. Πομπέο, συνεχίστηκε ἡ συζήτηση γιὰ τὸ μητροπολιτικὸ ταμεῖο τῆς Ὀρθόδοξης Ἐκκλησίας τῆς Οὐκρανίας. Ὁ Μάικλ Πομπέο ἀνέθεσε στὴν ὁμάδα του νὰ σχηματίσει ὁμάδα ἐργασίας, στὴν ὁποία θὰ πρέπει νὰ συμμετέχουν ἐκπρόσωποι τοῦ Ὑπουργείου Ἐξωτερικῶν καὶ τῆς πρεσβείας τῶν ΗΠΑ στὴν Οὐκρανία. Μὲ τὴν ὑποστήριξη τοῦ Ὑπουργείου Ἐξωτερικῶν, τὸ ταμεῖο σχεδιάζει νὰ ὑλοποιήσει μία σειρὰ κοινωνικῶν προγραμμάτων, ἰδίως ἐκείνων ποὺ ἀποσκοποῦν στὴν ἐπανένταξη τοῦ Ντονμπάς».
Ὡς ἀποτέλεσμα τῶν κοινῶν ἐνεργειῶν τοῦ Πατριάρχη Βαρθολομαίου, τοῦ Ὑπουργείου Ἐξωτερικῶν τῶν ΗΠΑ καὶ τῶν οὐκρανικῶν ἀρχῶν, καταλήφθηκαν παράνομα, μὲ βάναυσο ξυλοδαρμὸ ἱερέων καὶ πιστῶν, περίπου 2.000 ναοὶ τῆς κανονικῆς Οὐκρανικῆς Ὀρθόδοξης Ἐκκλησίας· ψηφίστηκαν ἀπολύτως ἀντισυνταγματικοί, διακριτικοὶ νόμοι γιὰ τὴ βίαιη μετονομασία τῆς UOC σὲ Ρωσικὴ Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία στὴν Οὐκρανία (ROC in Ukraine), καθὼς καὶ νόμοι ποὺ δίνουν στοὺς κρατικοὺς ὑπαλλήλους τὸ δικαίωμα νὰ ἀφαιροῦν τὴ νομικὴ καταχώρηση ἀπὸ τὶς ἐνορίες τῆς UOC. Οἱ οὐκρανικὲς ἀρχὲς προσπαθοῦν μὲ κάθε τρόπο νὰ δυσφημήσουν τὴν UOC, νὰ τὴν περιθωριοποιήσουν καὶ νὰ τὴν καταστήσουν ἀπόβλητη. Μεταξὺ ἄλλων, πρὸς αὐτὸν τὸν σκοπὸ κατευθύνεται καὶ ἡ μεταφορὰ τῆς ἐπίσημης ἀργίας ἀπὸ τὶς 7 Ἰανουαρίου στὶς 25 Δεκεμβρίου. Αὐτὴ ἡ μεταρρύθμιση ἐξηγεῖται μὲ τὸν ἰσχυρισμὸ ὅτι δῆθεν τὰ Χριστούγεννα πρέπει νὰ ἑορτάζονται μαζὶ μὲ «ὅλο τὸν πολιτισμένο κόσμο» καὶ ὄχι μαζὶ μὲ τη Ρωσία. Εἶναι προφανὲς ὅτι μὲ αὐτὸν τὸν τρόπο ὑποβάλλεται στὴν κοινωνία ἡ ἰδέα ὅτι ὅσοι ἑορτάζουν τὰ Χριστούγεννα καὶ τὸ Πάσχα σύμφωνα μὲ τὸ ἰουλιανὸ ἡμερολόγιο, δηλαδὴ οἱ πιστοὶ τῆς UOC, εἶναι πράκτορες τῆς Μόσχας. Ὁ ἑορτασμός τῶν Χριστουγέννων γίνεται ἕνα εἶδος δείκτη νομιμοφροσύνης, παρόμοια μὲ τὸ πῶς, κατὰ τὸν Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, οἱ Ἑβραῖοι στὰ ἐδάφη ποὺ εἶχαν καταληφθεῖ ἀπὸ τοὺς ναζὶ ἦσαν ὑποχρεωμένοι νὰ φοροῦν τὸ ἄστρο τοῦ Δαβὶδ στὰ ροῦχα τους: ἂν ἑορτάζεις τὰ Χριστούγεννα στὶς 25, εἶσαι δικός μας· ἂν τὰ ἑορτάζεις στὶς 7, εἶσαι ἐχθρός.
Ἰδιαίτερα θὰ ἤθελα νὰ ὑπογραμμίσω τὸν ρόλο τῶν οὐνιτικῶν καὶ σχισματικῶν δομῶν στὴν προώθηση καὶ δικαιολόγηση, πρῶτα τοῦ ἐμφυλίου πολέμου στὴν Οὐκρανία καὶ ἔπειτα τοῦ πολέμου μὲ τὴ Ρωσία. Κατὰ τὴ διάρκεια ἑνὸς ἀπὸ τὰ κηρύγματά του τὸ 2015, ὁ μακαριστὸς πλέον Φιλάρετος (Ντενισένκο) δήλωσε ὅτι τὸ Ντονμπάς πρέπει νὰ πληρώσει μὲ αἷμα· ὁ Σβιατοσλὰβ Σεβτσοὺκ ἐπαναλαμβάνει ἀκατάπαυστα ὅτι ἀπὸ τὸν πόλεμο κουράζονται μόνο οἱ «δειλοί»· ὁ «μητροπολίτης» Λούτσκ καὶ Βολινίας Μιχαὴλ (Ζινκέβιτς) λέει ὅτι, ἂν σκοτώσεις ἕνα «Μοσχοβίτη», δὲν χρειάζεται νὰ ἐξομολογηθεῖς· ὁ «μητροπολίτης» Τσερκάσι τῆς OCU Ἰβάν Γιακιμένκο ἐξέφραζε τὴν ὑποστήριξή του στοὺς κυνηγοὺς ἀνθρώπων τῶν TCK – τῶν ἐδαφικῶν κέντρων στρατολόγησης –, ἐπειδὴ πρέπει νὰ πολεμᾶ κανείς· καὶ μαζί του συντάχθηκε καὶ ὁ «ἱερέας» Γιαροσλὰβ Γιασίνετς, καλώντας σὲ προσευχὴ ὥστε τὰ TCK νὰ συλλάβουν ὅσο τὸ δυνατὸν περισσότερους λιποτάκτες.
Ἑπομένως, ὅλα τὰ παραπάνω ἐπιτρέπουν νὰ συναχθεῖ τὸ συμπέρασμα ὅτι οἱ οὐνιτικὲς καὶ σχισματικὲς δομές, δημιουργημένες καὶ ὑποστηριζόμενες ἀπὸ τοὺς γεωπολιτικοὺς ἐχθρούς τῆς Ρωσίας, ἔγιναν ἰδεολογικὴ καὶ ὀργανωτικὴ μηχανὴ γιὰ τὴν ἐκκαθάριση τοῦ ρωσικοῦ καὶ ὀρθόδοξου πληθυσμοῦ τῆς Οὐκρανίας, καθὼς καὶ γιὰ ἕνα πόλεμο ποὺ ἔχει ὡς στόχο τὴν ἀποδυνάμωση καὶ τὴν ἀλλαγὴ τῆς ἐξουσίας στὴ Ρωσία. Ἡ δράση αὐτῶν τῶν δομῶν εἶναι προφανῶς προσανατολισμένη στὴν ὑποκατάσταση τῆς θρησκευτικῆς καί, κατὰ συνέπεια, τῆς πολιτιστικῆς ταυτότητας, μὲ σκοπὸ τή δημιουργία καὶ τὴν ἐνίσχυση ἑνὸς λαοῦ καὶ ἑνὸς κράτους ἐχθρικὰ διακειμένων πρὸς τη Ρωσία.
Σᾶς εὐχαριστῶ γιὰ τὴν προσοχή σας!
* Ἡ Ὁμιλία τὴν ὁποίαν ἐξεφώνησεν ὁ κ. Ρουσλάν Καλιντσούκ, Ὀρθόδοξος ἱεραπόστολος καὶ κατηχητής, εἰς τὸ Διεθνὲς Συνέδριον «Προστασία τῶν Θρησκευτικῶν Δικαιωμάτων καὶ τῆς Ὀρθοδόξου Κληρονομιᾶς», τὴν ὁποίαν ὠργάνωσε τὸ Κέντρον Γεωστρατηγικῶν Μελετῶν τὴν 30ὴν Ἀπριλίου εἰς Βελιγράδιον.