
Του Σεβ. Μητροπολίτου Φιλαδελφείας Μελίτωνος
Εἶναι ἀσφαλῶς δυσχερές νά ἐπιχειρήσῃκανείς νά σκιαγραφήσῃ, πολύ περισσότεροννά περιγράψῃ, ἱερόν ἄνδρα τῆς περιωπῆς καίτοῦ διαμετρήματος, ἰδιαιτέρως τοῦἐκκλησιαστικοῦ φρονήματος καί τοῦ ἤθους, τοῦ Θεοδωρουπόλεως Γερμανοῦ -συγχρόνου κλεΐσματος ὁσιότητος τῆς Μητρός Ἐκκλησίας τῆς Κωνσταντινουπόλεως-, ὁ ὁποῖος διά βίου ἐμερίμνησεν τό ἑαυτοῦ σκεῦοςκτᾶσθαι ἐν ἁγιασμῷ καί τιμῇ.
Καί εἶναι ἀληθές, ὅτι τόν ΟἰκουμενικόνΘρόνον ἐκόσμησαν ὄχι μόνον Ἅγιοι καί ὍσιοιΠατριάρχαι, ἀλλά καί κλεινοί μαρτυρικοί Ἱεράρχαι, οἱ ὁποῖοι διηκόνησαν καί ἐτίμησανἑαυτούς καί τήν μαρτυρίαν των, καί οἱ ὁποῖοιτήν τῶν προσκαίρων δόξαν εἰς οὐδένἐλογίσαντο. Περιβληθέντες δέ τό τριβώνιοντοῦ «χαρμοσύνου πένθους», γενναιοφρόνωςἐστήριξαν ἐν λόγῳ ἀληθείας τόν Θεσμόν καίτόν λαόν, ὡς φυτουργοί φυτῶν ὡραίων. Πολλοί ἐξ αὐτῶν προετίμησαν τήν ἀνήφοροντοῦ Γολγοθᾶ, αἴροντες πολλάκις –ἄν ὄχιπάντοτε- τόν σταυρόν τοῦ μαρτυρίου, ἐπιδεικνύοντες τοῖς πᾶσιν, οἰκείοις καίἀλλοτρίοις, σπλάγχνα οἰκτιρμῶν, χρηστότητα, ταπεινοφροσύνην, πρᾳότητα, μακροθυμίαν, ἀγάπην γνησίαν-σύνδεσμον τελειότητος.
Ἔνιοι τῶν Ἱεραρχῶν τούτων συνεκέρασαν τήν ἱερουργίαν τοῦ ΦρικτοῦΘυσιαστηρίου μέ τήν κενωτικήν προσφοράν, τήν ἄθλησιν ἐν τῷ πεδίῳ τῆς διοικήσεως, ἄλλοι δέ προετίμησαν τόν μονήρη βίον. Καίτοι δέ ζῶντες ἐν τῷ κόσμῳ ἀπέφυγον τόνσυγχρωτισμόν μέ τά τοῦ κόσμου.
Μία μορφή τῆς τελευταίας κατηγορίας, τῆς ἰδικῆς μας γενιᾶς, εἶναι ὁ τιμώμενος· ὁἐμπειρικῶς βιώσας τό Βιβλικόν, ὅτι«δυνατωτέρα παντός ἐστιν ἡ εὐσέβεια», τήνὁποίαν καί ὡς δύναμιν ἐνεκολπώθη. ΤιμᾶταιΓερμανός ὁ Ἀθανασιάδης, ὁ σεμνός Ἱεράρχης, πρωτοβουλίᾳ τῆς ὑμετέρας ΘεοφιλοῦςΠαναγιότητος, ἀδελφέ τετιμημένε καίπερισπούδαστε ἅγιε Θεσσαλονίκης κύριε Φιλόθεε, καί τοῦ Τμήματος Θεολογίας τῆςΘεολογικῆς Σχολῆς τοῦ Πανεπιστημίου τούτου διά τῆς ὁρισθείσης ὈργανωτικῆςἘπιτροπῆς ὑπό τήν προεδρείαν τῆςΚαθηγητρίας κυρίας Μαρίας Ρἀντζου, καί τῆς ἐν τῷ γειτνιάζοντι Ἁγίῳ Ὄρει ἹερᾶςΜονῆς τοῦ Ὁσίου Γρηγορίου.
Ἀληθῶς, διά τῆς παρούσης ἑσπερίδος«ἀμοιβάς ἀποδίδετε τοῖς προγόνοις», ἀδελφέἅγιε Θεσσαλονίκης καί φίλοι Καθηγηταί τοῦΤμήματος Θεολογίας. Καί μάλιστα πρός ἕναἹεράρχην τοῦ κλεινοῦ Φαναρίου, «πρᾷον, εὐσυμπάθητον, εἰρηνικόν, ἄκακον, πεινώντωνἄρτον, πενήτων χορηγίαν, περιβολήνγυμνητευόντων», τοῦ ὁποίου «τά καλά ἔργαπρόδηλά ἐστι».
Γόνος τοῦ ἱστορικοῦ Μακροχωρίου τῆςΠόλεως, πνευματικόν ἀνάστημα τοῦ ἐκ τῶνἐμπύρων Ἱεραρχῶν τοῦ Θρόνου Μητροπολίτου Ἴμβρου καί Τενέδου καί εἶταΔέρκων Ἰακώβου Παπαπαϊσίου, τοῦγνωριζομένου ὡς «aziz Iakovos (ἅγιοςἸάκωβος)», ὁ Θεοδωρουπόλεως Γερμανός χαρακτηρίζεται ταπεινός καί συγχρόνως ἀνδρεῖος· ἐν τῇ ἀδοξίᾳ τοῦ βίου του περιφρονημένος· δι᾽ ἄλλους δέ, κρίνοντας ἐπιπολαίως καί ἐπιφανειακῶς, «σημεῖονἀντιλεγόμενον»· διά τούς πολλούς ὅμως ὁ «πνευματικός», «ὁ ἅγιος», «ὁ Ἁγιορείτης», ὁ διδακτικός ἀσκητής, τῶν ἀσκουμένων ὁ ὑπογραμμός, ὁ ἀθορύβως ἐλεῶν, ὁ ἐν τῷκόσμῳ ζῶν καί πρός οὐρανόν ἀποβλέπων, ἔνθα τό πολίτευμα ἡμῶν ὑπάρχει.
Κατά τόν ὁμιλοῦντα, διά τόν τιμώμενονἹεράρχην θά ἥρμοζε τό ὑμνολογικόν «ψαυέτωμηδαμῶς χείρ ἀμυήτων». Διότι διά νάὁμιλήσῃ κανείς διά τό πρόσωπον καί τόμέγεθός του θά ἔδει νά μυηθῇ εἰς τόμυστήριον τοῦ Φαναρίου· πολύ περισσότερονεἰς τό μυστήριον τοῦ Ἁγίου Ὄρους. Ἄλλωστε, ὁ ἴδιος ὁ Γερμανός πολλάκις ἐμονολόγει: «πεφανέρωται τά θαύματα τοῖς προσκυνοῦσινἐν πίστει τό μυστήριον».
***
Παναγιώτατε ἅγιε Ποιμενάρχα, ἀδελφοίἹεράρχαι, Πατέρες καί φίλοι σεβαστοί,
Διά νά προσεγγίσῃ κανείς τόνΘεοδωρουπόλεως Γερμανόν δέον νά μυηθῇπροηγουμένως, ἐπαναλαμβάνω, εἰς τό τί εἶναιΦανάριον, Ἅγιον Ὄρος, πνευματική πολιτεία, Ὀρθόδοξος ἄσκησις, Σταυρός καί παθήματα τοῦ νῦν καιροῦ.
Πολλαί ἀληθῶς αἱ θλίψεις τῶν δικαίων. Ὁ Θεοδωρουπόλεως Γερμανός, κατέχων πλοῦτον τό ἁπλοῦν καί τό ἀπέριττον, ἔφευγεἐν παρρησίᾳ τό ἀνθρώπινον δοξάριον καίεἰσέπραττεν ὡς περικεφαλαίαν τήνπεριφρόνησιν τῶν ἀνθρώπων ἐν καρτερίᾳπολλῇ, ἐν ἀκακίᾳ, ἐν σωφροσύνῃ, ὡςδειχθήσεται καί ἐν συνεχείᾳ.
***
Ὁ βίος καί ἡ πολιτεία τοῦ μακαριστοῦἹεράρχου εἶναι γνωστή· ἐπιστολήἀναγινωσκομένη καί ἐπιγινωσκομένη δι᾽ ὅσους τόν ἐζήσαμε ἐκ τοῦ ἐγγύς. Διά τοῦτο καίὁ ὁμιλῶν θά προσπαθήσῃ νά τόνσκιαγραφήσῃ ὄχι βιογραφικῶς, ἀλλά «καθώς ἐστι»· ὅπως τόν ἐγνώρισα.
Ὁ Θεοδωρουπόλεως Γερμανός ὑπῆρξενἁπλοῦς καί ταπεινός, συγχρόνως ὅμως καίἀνδρεῖος. Τήν ἀνδρείαν του ὡς ὕμνον καίἐπιτάφιον λόγον θά μαρτυρήσῃ ὁ ὁμιλῶν.Διότι ἀληθῶς ὑπῆρξε σάλπιγξ. Σάλπιγξκραυγῆς προσευχητικῆς, παράδειγμα φωτεινόν, πλοῦτος ἀρετῆς, ἀνδρεῖος ἐν τῇπροασπίσει τῶν δικαίων τοῦ ΟἰκουμενικοῦΘρόνου· ἄν καί δέν ὡμίλει πολύ.
Ὁ σιωπηλός, λακωνικός ἐνίοτε λόγος του, ἡ ἱλαρά μορφή του, ἐδήλουν τό ποιόν του, τόνθησαυρόν πού ἔκρυπτε.
Ἡ ἀνδρεία καί ἡ γενναιότης του, μήἐκδηλουμένη δι’ ἐξωτερικῶν σχημάτων, βιουμένη ὅμως ἐν «τῷ κρυπτῷ τῆς καρδίας» καί ἐν προσευχῇ, ἐνίοτε καί ἐν παρρησίᾳ, ἀπεκάλυπτε –καί ἀποκαλύπτει– μίαν μορφήνὁσίαν τοῦ καιροῦ μας, τοῦ τόπου μας καί τοῦτρόπου μας.
***
Ἡ πορεία του, ὡς κληρικοῦ καί ὡςἈρχιερέως, διηνεκής προσπάθεια παρουσίας τοῦ Χριστοῦ.
Δέν χαρακτηρίζεται διά σημαντικάςσυγγραφάς, διά σπουδαῖα ἔργα καί λόγους. Συγγραφή ὑπῆρξεν ὁ βίος του. Πολλά κηρύγματά του, μνημεῖα πνευματικότητος, φυλάσσονται ἐν τῷ ἀρχείῳ τῆς ἹερᾶςΜητροπόλεως Πισιδίας· ἄγνωστον πῶςεὑρέθησαν ἐκεῖ. Ὁ ἴδιος ὑπῆρξε βιωματική συγγραφή ἐν τῷ κόσμῳ. Ἡ σύντομος Ἡγουμενία του (1991-1995) ἐν τῇ ἹερᾷΠατριαρχικῇ καί Σταυροπηγιακῇ Μονῇ τῆςΠαναγίας Τριάδος ἐν Χάλκῃ ὑποδειγματική·κατέλιπεν ἐποχήν.
***
Τόν ἐνθυμοῦμαι, κατά τά τελευταῖα ἔτητῆς ἐπιγείου βιοτῆς του, ἐν τῇ Ἱερᾷ ΜονῇΖωοδόχου Πηγῆς Βαλουκλῆ, νά μεταλαμβάνῃδιά τῆς ἱερᾶς λαβίδος, ὑπό τοῦ ἱερέως, τῶνἀχράντων μυστηρίων καθ᾽ἑκάστην Κυριακήν· νά κάθηται ὁμοῦ μετά τῶν ὑπαλλήλων εἰς τόταπεινόν γραφεῖον τοῦ ἱερέως τῆς ἹερᾶςΜονῆς καί νά διδάσκῃ. Τόν ἐνθυμοῦμαιἀκόμη ἔχοντα βακτηρίαν τόν μακαριστόνσυνώνυμόν του Μητροπολίτην ΤρανουπόλεωςΓερμανόν, μετά τοῦ ὁποίου καί ἐπεσκέπτοντοκαθ’ ἑκάστην Τετάρτην ἐν νοσοκομείῳ τόνχρονίως ὑπομείναντα «τροπήν ἀσθενείας» μακαριστόν Μητροπολίτην ΝικομηδείαςἸωακείμ· περιοδεύοντα καθ᾽ ἕκαστονΣάββατον πάντας ἀνεξαιρέτως τούς γηροκομουμένους καί νοσηλευομένους ἐν τοῖςἘθνικοῖς Φιλανθρωπικοῖς Καταστήμασι τοῦΓένους ἐν Βαλουκλῇ· ἀπευθύνοντα εἰςἕκαστον «λόγον στοργικῆς παρηγορίας» καίδιανέμοντα «σοκολατάκια καί κολώνιες»· πολλάκις παρέστην μάρτυς ὅταν ἡτοίμαζε, μόλις ἐλάμβανε τόν μισθόν του, φακέλλους, τούς ὁποίους διένειμεν εἰς ἐχούσας ἀνάγκηνἀνεξαρτήτως φυλῆς οἰκογενείας.
Ὀρθόδοξοι πιστοί τῆς Κοινότητος τοῦἉγίου Στεφάνου τοῦ ὁμωνύμου προαστείου τῆς ΚΠόλεως μέχρι σήμερον μνημονεύουν ὅτιὡς Ἐπίσκοπος Ἀριανζοῦ ἐτέλει καθημερινῶςτήν Θείαν Λειτουργίαν καί ἐκατήχει ἐν τῷγυναικωνίτῃ τοῦ Ναοῦ. Ἀλλά ὁ χρόνος δένἐπαρκεῖ εἰς περαιτέρω ἀναφοράν. Σιγῇπροσευχητικῇ τιμάσθω. Ἀθορύβως. Ὡςἀθόρυβος ὑπῆρξεν ὁ βίος του.
***
Τονιστέον μόνον, ὅτι ἡ μαθητεία του ἐν τῇἹερᾷ Θεολογικῇ Σχολῇ τῆς Χάλκης ἔκθεσιςδιαγωνισμοῦ. Ἡ ἐκκλησιαστική πορεία του, ἰδίᾳ ἀπό τῆς χειροτονίας του εἰς διάκονον καίἑξῆς, κάτοπτρον. Ὑπό τήν σκιάν τοῦ ΔέρκωνἸακώβου ἐπολιτεύθη ἀξίως ὡς Ἀρχιδιάκονοςκαί Πρωτοσύγκελλός του, καταγράφων λεπτομερῶς τά καθ᾽ ἡμέραν γεγονότα καίἱερουργῶν τό θεῖον κήρυγμα· καί μάλιστα τόμυστήριον τῆς Θείας Εὐχαριστίας.
Καί ἦλθε τό πλήρωμα τοῦ καιροῦ. Καίπεριεβλήθη τόν ἀκάνθινον στέφανον τῆςμίτρας τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριαρχείου.
Χριστοῦ ζηλωτής ὁ ἀοίδιμος διέπρεψενἰδιαιτέρως ἐν τῇ ἱερουργίᾳ τοῦ μυστηρίου τῆςμετανοίας ὡς πνευματικός τῆς ἉγιωτάτηςἈρχιεπισκοπῆς Κωνσταντινουπόλεως. Καίκατέστη μεμαρτυρημένως φωταγωγός πολλῶν καρδιῶν, αἱ ὁποῖαι ἐβλάστησανεὐσέβειαν. Ἡ ὑπομονή καί ἡ καρτερία του, ὁ γλυκύς καί ἀναπαύων σωτήριος φθόγγος του πρός ψυχάς φορτισμένας, συνετέλεσεν εἰςἀνακαίνισιν ζωῆς πλήθους πολλοῦ, μέχρι τοῦσημείου ἡ φήμη του ὡς Πνευματικοῦ νάὑπερβῇ τά στενά καί συγχρόνως ἀπέρανταὅρια τῆς Βασιλίδος, ὥστε νά προσέρχωνταιπρός ἐξομολόγησιν πιστοί ἐξ ὅλης τῆςἙλλάδος.
Ἡ ἱεραρχικἠ πορεία του, σεμνή, θεοτερπής, θεοπρεπής, ἐν πνεύματι πρᾳότητος, ἐν Ἁγίῳ Πνεύματι, τό ὁποῖον, ὡςἐπανελάμβανε, «χορηγεῖ, συνέχει, τροφοδοτεῖκαί συγκροτεῖ» τά πάντα. Σιωπηλή, πάντοτεδημιουργική, ἀποτελεῖ παράδειγμα πρόςμίμησιν. Ἡ ὑπακοή καί εἰς νεωτέρους κατά τήν ἡλικίαν προϊσταμένους καί συναδέλφους του Ἱεράρχας, ἀπόλυτος. Αἱ ἐκθέσεις του ὀσμή παραδοσιακῆς Φαναριωτικῆς εὐῳδίας.
Ἁγιορείτης πλέον καί πέραν τοῦἉγιορείτου ὁ Θεοδωρουπόλεως, ρυσθείςἀπείρων πειρατηρίων βίου, ὡς προσωπικῶςγνωρίζω, τῇ ἐπικλήσει τῆς Κυρίας τοῦ ἹεροῦΤόπου, ἔλαβε παρά τῆς πανσθενουργοῦΧάριτός Της ἄπειρα γέρα: θαυμαστόν βίον, λόγον ἁπλοῦν, γλῶσσαν φωταυγῆ... πολλούς πρός Χριστόν ἐπέστρεψεν, ἐλεύθερος δέ τῶνγηΐνων, «ζόφου μεταστάς φωτός οἰκεῖχωρίον», ἀπό τῆς 10ης Αὐγούστου 2018, ὅτεμεταφερθείς, προνοίᾳ τοῦ πνευματικοῦ υἰοῦτου Μητροπολίτου Καλλιουπόλεως καίΜαδύτου Στεφάνου ἐκ τοῦ ἀσύλου τοῦΒαλουκλῆ ἐν τῷ νοσοκομείῳ «Memorial» τῆςΚΠόλεως ἠρέμα παρέδωκε τῷ Δημιουργῷ καίΠλάστῃ τό πνεῦμα, παρόντων ἐν προσευχῇτοῦ νῦν Ἐπισκόπου Εὐδοκιάδος Ἀμβροσίουκαί τοῦ σήμερον ἐν Ἀμερικῇ διακονοῦντοςἈρχιμανδρίτου Νήφωνος Τσίμαλη καί τοῦὁμιλοῦντος, προστρέξαντος, τῇ παρακλήσειτοῦ μή δυνηθέντος λόγῳ ἀνυπερβλήτουκωλύματος πνευματικοῦ υἱοῦ του μόλις ἀνωτέρω μνημονευθέντος ΜητροπολίτουΚαλλιουπόλεως. Ἐτέλεσα τό πρῶτοντρισάγιον, οἱ δέ δύο εἰρημένοι ἀδελφοίἐπεμελήθησαν τά τῆς προετοιμασίας τῆςσοροῦ.
Ἡ αὐλαία ἔπεσεν. Ὁ Ἱεράρχης ὁσίωςἐβίωσε ἐν γῇ καί ἐθερίσθη ὑπό τοῦ Γεωργοῦτῶν καλῶν τοῦ ματαιόπονος βίου. Μετετέθηἐκ γῆς πρός οὐρανόν, ἀπό τῶν προσκαίρων εἰςτά αἰώνια. Καί κατέλιπε τοῖς ἐπιγενομένοιςστίγμα καί γραμμήν πλεύσεως. Στίγμα ἄρχοντος ἐν ταπεινώσει καί ἀνδρείᾳΦαναριώτου Ἱεράρχου, τήν καλήν στρατείανἐν πίστει καί ἀγαθῇ συνειδήσει τελειώσαντος,τύπου εἰς τό μιμεῖσθαι καί βιοῦν ἀρετήν, Θεοῦθεράποντος ἀληθοῦς, καυχήματος τοῦἉγιωτάτου Ἀποστολικοῦ καί ΠατριαρχικοῦΟἰκουμενικοῦ Θρόνου, τῆς Μητρός ὅλων μας Ἐκκλησίας.
***
Παναγιώτατε, Πατέρες, ἀδελφοί καίφίλοι,
Ὁ ὁμιλῶν πένης τοῦ λόγου κρίνει ταπεινῶς, ὅτι «σαλπίζειν δεῖ» «ὕμνονἀνδρείας» εἰς τόν ἀλήστου μνήμης σεμνόν καίταπεινόν Ἱεράρχην διά δύο γεγονότων, τάὁποῖα ὁ ἴδιος ἐβίωσεν ἐν καιροῖς δυσχειμέροιςδιά τήν κληρουχίαν τοῦ Θρόνου ἐν ΚΠόλει.
Ἄς ἐνωτισθῶμεν, λοιπόν, τόν ἀνδρεῖονἐξιστοροῦντα βιωματικῶς γεγονός «καταχνιᾶςμαρτυρίου» τοῦ Σεπτεμβρίου τοῦ 1955: «…Σχετικῶς μέ τό ἱστορικόν τῆς πυρκαϊᾶςτοῦ (ἐν Θεραπείοις) παλαιοῦ κτιρίου τῆςἹερᾶς Μητροπόλεως (Δέρκων), ἀναφέρωεὐλαβῶς -γράφει- τά ἀκόλουθα: Τήν νύκτα τῆς 5ης πρός τήν 6ην Σεπτεμβρίου 1955, περί ὥραν 22αν,τά ὠργισμένα πλήθη περιέζωσαναἰφνιδίως πανταχόθεν τό κτίριον τῆς ἹερᾶςΜητροπόλεως, τό κείμενον ἔναντι τῆςἀποβάθρας τῶν Θεραπείων, καί ἤρχισαν νάλιθοβολοῦν πανταχόθεν καί νά σπάζουν τούς ὑαλοπίνακας τῶν παραθύρων. Πρός τοῦτοἔφεραν φορτηγόν πλῆρες ἀπό χαλίκια… Μετά ταῦτα, κατακόψαντες τήν ξυλίνην θύραν τῆςκυρίας εἰσόδου διά πελέκων, εἰσῆλθον εἰς τήνἹ. Μητρόπολιν, φέροντες δύο βυτία βενζίνης, τά ὁποῖα ἐνωρίς ἐκ τῆς προτεραίας εἶχονἐναποθέσει ἔμπροσθεν τῆς Ἱ. Μητροπόλεως, καί ἐκχύνοντες τό περιεχόμενόν των εἰς τούς διαδρόμους καί τά δωμάτια. Εἰς ἕν ἐκ τῶνἔμπροσθεν –ἄνωθεν τῆς κυρίας εἰσόδου– δωματίων περιεμένομεν ὁ Σεβ. Μητροπολίτης Δέρκων κ.κ. Ἰάκωβος καί ὁ γράφων. Πρόςστιγμήν ὠσφράνθημεν ὀσμήν καιομένου καίτριξίματα. Ὅταν ἐξήλθομεν εἰς τόν κεντρικόνθάλαμον, τήν αἴθουσαν ὑποδοχῶν, ἡ Ἱ. Μητρόπολις ἐκαίετο πανταχόθεν. Κατ᾽ εἰσήγησιν τοῦ Γέροντος ἐπροχωρήσαμεν πρόςτό μόνον μή σιδηρόφρακτον παράθυρον τοῦ Β´ ὀρόφου καί ἐκεῖθεν διεπεραιώθημεν εἰς τόνἐξ ἀριστερῶν τῆς Ἱ. Μητροπόλεως μικρότερον κῆπον, ὅπου ἐγενόμεθα αὐτόπταιμάρτυρες τῆς μεγάλης καταστροφῆς: Ἐντός25 λεπτῶν τῆς ὥρας τό μέγα κτίριον τῆς Ἱ. Μητροπόλεως, μέχρι τῶν θεμελίων του ἐγένετο παρανάλωμα τοῦ πυρός. Τῇ βοηθείᾳεὐσεβῶν νέων Θεραπειανῶν, ὡς τοῦ κ. Χριστοφόρου Ζωγραφοπούλου κ. ἄ. διεσώθημεν καί μετέβημεν εἰς τήν οἰκίαν τοῦκυρίου Δημητρίου Κουτσοπούλου, ὅπου καίδιενυκτερεύσαμεν ἀκούοντες τάς κραυγάς τοῦἐξωργισμένου ὄχλου καί τόν θόρυβον τῶνκαταστροφῶν, τάς ὁποίας προεκάλει εἰςκαταστήματα, οἰκίας, ὡς καί εἰς αὐτόν τόν Ἱ. Ναόν τῆς Ἁγίας Παρασκευῆς. Ὁ Μητροπολιτικός Ναός τοῦ Ἁγίου Γεωργίου διέμεινεν ἄθικτος καί ἀπό τάς φλόγας τῆςπυρκαϊᾶς καί ἀπό τήν ἐπίθεσιν τοῦ ὄχλου, καθόσον ὁπλοφόρος ἀστυνομικός μονώτατοςἀντεστάθη καί δέν ἐπέτρεψε εἰς αὐτόν νάεἰσχωρήσῃ εἰς τόν αὐλόγυρον….».
Σημειωτέον ἐπιγραμματικῶς, πρός τήνἀνωτέρω βιωματικήν γραφήν, ὅτι τόΜητροπολιτικόν Μέγαρον, κόσμημα ἀρχιτεκτονικόν, ἐπυρπολήθη, οἱ δέ ἐν αὐτῷδιαμένοντες Ποιμενάρχης Μητροπολίτης Ἰάκωβος καί Ἀρχιδιάκονος Γερμανός διεσώθησαν ἐκ βεβαίου θανάτου, ἀληθῶς ἐκθαύματος, ὑπό ὁμογενῶν ὡς μαρτυρεῖται ὑπότοῦ αὐτόπτου μάρτυρος Ἰ. Σιταρᾶ ἐν ἄρθρῳαὐτοῦ «Τά Σεπτεμβριανά καί ἡ ὀργή τοῦΘεοῦ». Γράφει: «…οἱ μόνοι πού κυκλοφοροῦσαν εἴμαστε ἐμεῖς. Εὐτυχῶς μέσα στήν φασαρία πού εἶχε δημιουργηθεῖ δέν μᾶςκατάλαβαν ὅτι εἴμαστε Ρωμηοί… βλέπουμε μακρυά νά κοκκινίζει ὁ οὐρανός. Εἶχανπυρπολήσει τό ἱστορικό διώροφο κτίριο τῆςΜητρόπολης Δέρκων, κτίσμα τοῦ 17ου αἰῶνος, μέσα στό ὁποῖο βρισκόταν ὁ Δεσπότης μας Ἰάκωβος, ὁ ἀρχιδιάκονος Γερμανός… Εἶχανπεριλούσει τό ξύλινο διώροφο αὐτό κτίριο μέβενζίνη καί πετρέλαιο ἀπό τήν πλευρά τῆςπροσόψεως πρός τόν παραλιακό δρόμο… ὁ Δεσπότης μας ἀναζητοῦσε τρόπο διαφυγῆςἀπό τά ὀπίσθια, πρός τόν περίβολο τοῦδιπλανοῦ Ἅη Γιώργη, Καθεδρικοῦ Ναοῦ τῆςΜητροπόλεως· ὅμως στά παράθυρα ὑπῆρχανσιδερένια κάγκελα. Ἀμέσως τρέχει ὁ ἀξέχαστός μου φίλος ΧριστοφόροςΖωγραφόπουλος, γνωστός μέ τό παρατσούκλι «μάγκας», καί ξηλώνει μέ τά γερά μπράτσα του τά κάγκελα τῶν παραθύρων, ἀπό τά ὁποῖαἀπεγκλωβίζονται… μάλιστα τόν Δεσπότη τόνεἶχαν τυλίξει μέ κουβέρτα νά μήν τόνἀναγνωρίσουν οἱ ἔξαλλοι αὐτοί ἐμπρηστές…»· «…τούς ἔσωσαν ἀπό βέβαιο θάνατο οἱ νέοι τῶν Θεραπείων βάζοντάς τους μέσα σέ τσουβάλια».
***
Ἑτέρα μαρτυρία, ἄπελπις κραυγή τοῦμακαριστοῦ Γερμανοῦ, ὑπῆρξεν ὁ χειρισμός, τῇ παρακλήσει τοῦ τότε ΜητροπολίτουΔέρκων Κωνσταντίνου, τοῦ προκύψαντοςζητήματος κατεδαφίσεως τμήματος τοῦἱστορικοῦ Ἱεροῦ Ναοῦ τοῦ ἉγίουΜεγαλομάρτυρος Γεωργίου τοῦΤροπαιοφόρου ἐν ΜακροχωρίῳΚωνσταντινουπόλεως.
Τό τμῆμα ἐκεῖνο τοῦ Ναοῦ κατηδαφίσθητελικῶς τήν 13ην Ἰουνίου 1985 πρός διάνοιξιντῆς ὁδοῦ, τοῦ Ἐπισκόπου Ἀριανζοῦ Γερμανοῦκατάγράψαντος πλήρως μέ χρονολογικήνἀκρίβειαν τήν «περιπέτειαν» ταύτην, ἐνκατακλεῖδι δέ σημειώσαντος: «Κατηδαφίσθημέχρι θεμελίων ὁ περικαλλής πλεγμένος μέπίστιν καί εὐλάβειαν πολλήν καί δοξολογίανπρός τόν Θεόν τῶν Πατέρων ἡμῶν 80 ἑκατοστῶν μέτρου τοῖχος, ὁ προστατευτικός τῆς προσόψεως τοῦ Ναοῦ, ὁ παλαιός, ὁ θεμελιωθείς καί ἀνεγερθείς κατά τά τέλη τοῦ18ου καί ἀρχάς τοῦ 19ου αἰῶνος μέ τάςστερήσεις, τάς θυσίας, τούς πόνους καί τάδάκρυα τῶν Μακροχωριτῶν καί μάλιστα τοῦἐσναφίου τῶν ἀμπελουργῶν καίμπαχτσεβανέων…». Εἰς «διαβεβαίωσιν» δέ«ὑπευθύνου» Celal τινος ἐκ τῆς πόλεως Muş Μικρᾶς Ἀσίας πρός τόν Ἐπίσκοπον Ἀριανζοῦὅτι «ἐκάναμεν τό πᾶν διά νά διατηρηθῇ ὁ Ναός στήν ἀρχικήν του ὄψι…», ὁ ἹεράρχηςΓερμανός σθεναρῶς ἀπαντᾷ ἀλληγορικῶς: «Ναί! Τό Καλόν νά ἐμποδίζεται! Καί τό κακόν νά προχωρῇ».
***
Ὅμως, πέραν τῶν ἀνωτέρω ἱστορικῶνγεγονότων, δύο μόνον ἐκ τῶν πολλῶν ἅτιναἐχειρίσθη ὁ ἴδιος καί πολλοί ἕτεροι μακάριοι Ἱεράρχαι τοῦ Φαναρίου ἐν ἀναλόγοιςπεριπτώσεσι, τό ἀνδρεῖον τοῦ «κρυφιομύστουἱεροφάντου ἀγαθότητος» ΘεοδωρουπόλεωςΓερμανοῦ καταδεικνύεται καί ἐκ τοῦ ἑξῆςγεγονότος: Ψάλλων, ὁ Ἡγούμενος Γερμανός,κατά τόν ὄρθρον ἡμέρας τινός ἐν τῷ ἀναλογίῳτοῦ Καθολικοῦ τῆς Ἱερᾶς Μονῆς ἉγίαςΤριάδος Χάλκης, ἀναιτίως ἐδέχθη ὑπόἐπιλήσμονος τῆς κλήσεως αὐτοῦ ἀσυνειδήτουτέως κληρικοῦ, ἄνευ λόγου, ἰσχυρόν «ράπισμα ἐν σιαγόνι». Ἀντί ἀγανακτήσεως καί«ὀδυρμοῦ», ὡς ἄλλος «πάγκαλος γενναῖος» Ἰωσήφ ἐσιώπησε· συνέχισε ὑμνῶν τόν Θεόν ἀπό τοῦ «ἅρματος» τοῦ ἀναλογίου. Ἀπέκρυπτεν ἐπί μῆνας τό γεγονός. Εἰς οὐδέναἀπεκάλυψέ τι. Δέν ἠγανάκτησε. Δένἐθορύβησε. Δέν ἐμέμφθη. Δέν κατήγγειλε τόγεγονός. Συνέσει θεοπρεπεῖ ἐσιώπησε ἐπίμακρόν, στοιχῶν Γρηγορίῳ τῷ Θεολόγῳφθεγγομένῳ: «Μέγα δῶρον τοῦ Θεοῦ ἡ σιωπή καί τό μή ἀνάγκην ἔχειν λόγου παντός· ἀποταμίευεν ἑαυτῷ καί λόγον καί σιωπήν». Δηλαδή, συνεχώρησε. Οὐκ ἐκκάκησεκαλοποιῶν. Τό ἀπεκάλυψε τυχαίως καίἀφελῶς εἰς τόν τότε Ἀρχιγραμματεύοντα τῆςἉγίας καί Ἱερᾶς Συνόδου ἐν ἀνεξαρτήτῳἀναφορᾷ περί τοῦ ἀνιέρου ἐκείνου προσώπου.
***
Ἐφ’ ᾧ καί θεωρῶ χρέος καί ὀφειλήν νά«σαλπίσω», ἐν κατακλεῖδι, τῶν γενομένων τήνἀλήθειαν. Νά σαλπίσω κατά τήν ἱεράν ταύτην στιγμήν «ὕμνον ἀνδρείας» πρόσφορον εἰς τόνθεατήν καί σύμπονον συγκοινωνόν τῶνπαθημάτων τοῦ Οἰκουμενικοῦ Θρόνου καί τῆςΡωμηοσύνης τῆς Πόλεως, τόν ἱερωσύνης καίἀρχιερωσύνης χρίσματι κοσμηθέντα καίμαθητευθέντα Θεοδωρουπόλεως Γερμανόν, τόν σιγῇ τιμήσαντα καί διά τῆς σιγῆςτιμηθέντα.
Αὐτός ἦταν ὁ ΘεοδωρουπόλεωςΓερμανός, τοῦ ὁποίου πολλοί «ἐδοκιμάσαμεντήν ἐπιείκειαν καί τήν ἀνεξικακίαν». Κάτοπτρον σιωπηλῆς μαρτυρίας. Σιωπή τοῦΦαναρίου. Διό καί ἐπαινεῖται: καρτερόφρωνἀνδρεῖος τοῦ Χριστοῦ διάκονος, σιγῶν καί διά τῆς σιωπῆς πλέον εὐγλώττως ὁμιλῶν, ὁ τῶνἀλγηδόνων καταφρονήσας, καί καλῶς τόδρόμον τόν ἔνθεον τελέσας, ἀναμένει παρά Κυρίου τήν ἀνταπόδοσιν τῆς κληρονομίας.Σᾶς εὐχαριστῶ.



