Skip to content
Διάρκεια άρθρου: Λιγότερο από 1 λεπτό Λεπτά

Ο Μητροπολίτης Κερκύρας Νεκτάριος να γίνει η γέφυρα που το Φανάρι μπορεί- και πρέπει- να αξιοποιήσει!

Του Σωτήρη Μ. Τζούμα

Η Ιερά Σύνοδος της Αυτοκέφαλης Ορθόδοξης Εκκλησίας της Ουκρανίας αποφάσισε να απευθυνθεί στον Αρχιεπίσκοπο Ιερώνυμο και στην Ιερά Σύνοδο της Εκκλησίας της Ελλάδος για τις πρωτοβουλίες του Μητροπολίτη Κερκύρας Νεκταρίου: να επισκεφθεί τη Μόσχα και να συλλειτουργήσει με τον Πατριάρχη αλλά και γιατί δέχθηκε στην Μητρόπολη Ιεράρχες και κληρικούς από την Ουκρανία  που ανήκουν στο κλίμα Ονουφριου και τους διέθεσε κάποια Μονή. 

 Η διαμαρτυρία αυρή αξίζει θεσμική απάντηση. Όπως αξίζει εξίσου και ο Μητροπολίτης Κερκύρας να ακουστεί πριν του αποδοθεί πρόθεση παρασυναγωγής και Υπονόμευσης της ουκρανικής Αυτοκεφαλίας ή, ακόμη βαρύτερα, διάθεση υποστήριξης της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία. 

Οι κατηγορίες αυτές είναι πολύ σοβαρές για να στηριχθούν σε έωλες κατηγορίες και στο γεγονός ότι ένας Έλληνας Ιεράρχης συλλειτούργησε στη Μόσχα και δέχθηκε στην επαρχία του Ουκρανούς Ιεράρχες της πλευράς του Μητροπολίτη Ονουφρίου.Δεν είναι αιρετικοί οι κληρικοί αυτοί. Και ο Ονούφριος χαίρει του σεβασμού και της εκτίμησης όλου του Ορθόδοξου κόσμου. Και όλοι συνομολογούν ότι αν ο Ονούφριος  είχε ενεργό συμμετοχή και ανάμιξη στο δίκαιο εγχείρημα του Φαναρίου σήμερα τα πράγματα θα ήταν διαφορετικά. Αυτό το λάθος πληρώνει σήμερα. 

Ασφαλώς και έχουμε επιφυλάξεις για την ανταλλαγή παρασήμων με τον Πατριάρχη Κύριλλο εν μέσω πολέμου. Όταν ένας Προκαθήμενος έχει συνδέσει δημοσίως τον λόγο του με τη δικαιολόγηση και την «ευλογία»  αυτού του πολέμου, η απονομή σε αυτόν της ανώτατης τιμητικής διάκρισης μιας Μητροπόλεως της Εκκλησίας της  Ελλάδος-έστω και αν αποτελεί πράξη αβρότητας –  αποκτά πολιτικό βάρος, όποια κι αν ήταν η πρόθεση εκείνου που την απένειμε. 

Και για τον μοναστηριακό οίκημα  της Κέρκυρας, όπου συμμετείχαν στα εγκαίνια Ιεράρχες της πλευράς Ονουφρίου, είναι εύλογο να ζητηθούν σαφείς εξηγήσεις για τη διοικητική του υπαγωγή, τη λειτουργία του και τις εγκρίσεις που τυχόν δόθηκαν για τη λειτουργία του και από ποιους.

 Η σαφήνεια εδώ θα ωφελήσει πρώτα τον ίδιο τον Μητροπολίτη και θα ξεκαθαρίσει το τοπίο ώστε να πάψουν να εξαπολύουν μύδρους κατά του Σεβ. Κερκύρας όλοι αυτοί που περίμεναν την ευκαιρία.

Η εκκλησιαστική επικοινωνία έχει τη δική της αξία

Η επίσκεψη του Νεκταρίου στη Μόσχα και το συλλείτουργό του με τον Πατριάρχη Κύριλλο κινούνται, κατ’ αρχήν, εντός της ορθόδοξης εκκλησιολογίας. Η Ρωσική Εκκλησία είναι Ορθόδοξη Εκκλησία. Η Εκκλησία της Ελλάδος διατηρεί μαζί της μακρά παράδοση επικοινωνίας και, από τη δική της πλευρά, δεν έχει διακόψει την ευχαριστιακή κοινωνία. Η ψυχρότητα που ακολούθησε την παραχώρηση της Αυτοκεφαλίας στην Εκκλησία της Ουκρανίας είναι πραγματική. Εξίσου πραγματική είναι η ευθύνη μας απέναντι στους πιστούς που πληρώνουν, στην εκκλησιαστική τους ζωή, το κόστος αυτής της ρήξης, αυτού του διχασμού που δημιουργήθηκε. 

Ο Σεβ. Κερκύρας Νεκτάριος επικαλέστηκε συνοδικές εγκρίσεις για τη μεταφορά της δεξιάς του Αγίου Σπυρίδωνος στη Ρωσία. Και είναι αληθές. Η άδεια αυτή αφορά τη μεταφορά του λειψάνου. Η δυνατότητα των πιστών να προσκυνήσουν τον Άγιο έχει αυτοτελή ποιμαντική αξία και αξίζει να κριθεί με βάση τον σκοπό της. Και έχουν δικαίωμα οι όπου γης Ορθόδοξοι να μπορούν να προσκυνούν από κοντά λείψανα των Αγίων μας τους οποίους ευλαβούνται- και μάλιστα περισσότερο από μας. 

Το ίδιο μέτρο δικαιοσύνης οφείλουμε να εφαρμόσουμε και στην Κέρκυρα. Η φροντίδα για Ουκρανούς πιστούς από την εκκλησιαστική πλευρά του Ονουφρίου έχει θέση στην ποιμαντική μέριμνα ενός επισκόπου που σέβεται την αποστολή του. Το καθεστώς μιας μόνιμης εκκλησιαστικής παρουσίας- αν πρόκειται για κάτι τέτοιο-  είναι υπόθεση που χρειάζεται  αποσαφήνιση από την πλευρά του Σεβ. Κερκύρας και στη συνέχεια να δοθεί η σχετική Συνοδική άδεια.

Η απόφαση της Εκκλησίας της Ελλάδος το 2019 δεσμεύει την Ιεραρχία της. Η αναγνώριση του κανονικού δικαιώματος του Οικουμενικού Πατριαρχείου να χορηγεί Αυτοκεφαλία και η αποκατάσταση της εκκλησιαστικής κοινωνίας με τον Μητροπολίτη Επιφάνιο πρέπει να αποτελούν τη βάση κάθε ελληνικής πρωτοβουλίας. Ακριβώς πάνω σε αυτή τη βάση μπορεί να εξεταστεί και η συμβολή του Κερκύρας. Ο σεβασμός σε μια συνοδική απόφαση επιτρέπει την επικοινωνία με εκείνους που διαφωνούν και δίνει στην επικοινωνία αυτή σαφές εκκλησιαστικό πλαίσιο.

Το Φανάρι μπορεί να αναθέσει στον Σεβ.Κερκύρας ειδική αποστολή

Ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος, σε συνεννόηση με τον Αρχιεπίσκοπο Ιερώνυμο και την Ιερά Σύνοδο της Εκκλησίας της Ελλάδος, θα μπορούσε να δώσει στον Νεκτάριο το πράσινο φως να αναλάβει ειδική αποστολή για διερευνητικές επαφές προκειμένου να βρεθεί ένας τρόπος συνεννόησης η οποία θα αμβλύνει τις διαφορές και ενώσει τα διεστώτα. 

 Ο Σεβ.Κερκύρας έχει τη δυνατότητα να μιλήσει με τη Μόσχα και με ιεράρχες της πλευράς Ονουφρίου. Και ίσως και με τον ίδιο τον Ονούφριο. 

Ας αξιοποιηθεί αυτή η δυνατότητα για να διερευνηθεί αν υπάρχουν περιθώρια να ξαναρχίσουν οι συνομιλίες, με σαφή εντολή, σεβασμό στον Τόμο της Αυτοκεφαλίας και ουσιαστική συμμετοχή της Εκκλησίας της Ουκρανίας υπό τον Μητροπολίτη Επιφάνιο. 

Η Ουκρανία πρέπει να έχει φωνή σε κάθε διάλογο που αφορά το δικό της εκκλησιαστικό μέλλον.Αλλά για να συμβεί αυτό η Ουκρανία πρέπει να ενωθεί εκκλησιαστικά και να αποκτήσει ενιαία φωνή γιατί τώρα είναι, δυστυχώς, κατακερματισμένη. Και αυτό δεν βοηθάει πουθενά. Αντιθέτως! 

Η Ορθοδοξία πληρώνει ήδη ακριβά τον διχασμό. Κληρικοί και πιστοί που επί χρόνια προσεύχονταν μαζί βλέπουν την εκκλησιαστική κοινωνία να διακόπτεται. 

Οι κοινότητες της διασποράς καλούνται να διαχειριστούν αντιπαραθέσεις που έρχονται από μακριά και μεταφέρονται στην ενορία τους. Και όπου η ορθόδοξη μαρτυρία αποδυναμώνεται, ανοίγει χώρος για προσηλυτισμό και για την εκμετάλλευση της σύγχυσης των πιστών. Πόσο ακόμη θα ζητούμε από τον λαό, από τους πιστούς,  να υπομένουν  τις συνέπειες μιας ρήξης για την οποία οι ηγεσίες οφείλουν τουλάχιστον να συνομιλούν;

Η μεγαλύτερη ευθύνη για το πρώτο βήμα βαρύνει τον Πατριάρχη Μόσχας Κύριλλο. 

Οφείλει να αφήσει κατά μέρος τον εγωισμό της ισχύος και να εγκαταλείψει τη θρησκευτική δικαιολόγηση του πολέμου. Ας μην παριστάνει τον Πάπα γιατί δεν είναι αλλά και αν εμιμείτο  τον Πάπα στα καλά του θα είχε καλύτερη συμπεριφορά.  Ήλθε η ώρα να πάψει να προτάσσει την οικονομική του υπεροχή για να περνάει το δικό του και να επιβάλλεται. Που τα έμαθε αυτά; Έχει ιδέα ποια πίστη εκπροσωπεί; 

 Η οικονομική επιφάνεια ενός Πατριαρχείου μπορεί να του προσφέρει πρόσκαιρα  σημαντικά μέσα επιρροής. Η εμπιστοσύνη των άλλων Εκκλησιών, ωστόσο,  κερδίζεται με σεβασμό, με έμπρακτη διάθεση συνεννόησης και με την προθυμία να ακούσει κανείς και εκείνον που έχει πληγώσει.Και ας μην ξεχνά ότι η ζωή μας κύκλους κάνει. 

Ας αναλογιστεί πόσο δύσκολα πέρασαν, τόσοι και τόσοι προκάτοχοί του. Πολλοί εξ αυτών έζησαν μαρτυρικά επί του θρόνου τους σε αντίθεση με τον εκείνον  που …απολαμβάνει σκανδαλωδώς την εξουσία που του δίνει αυτός ο  θρόνος – ελέω Πούτιν-  και ας πάψει να δίνει την εντύπωση  ότι αρέσκεται να πατάει επί πτωμάτων!

Που βρίσκεται αλήθεια ο άλλοτε στενός συνεργάτης πρώην Βολοκολάμσκ Ιλαρίων; Μπορεί να μας απαντήσει ο κ. Κύριλλος με το χέρι στην καρδιά τι ακριβώς  συνέβη και γιατί απομακρύνθηκε και γιατί  διώκεται;

Ο Σεβ. Κερκύρας Νεκτάριος οφείλει να δώσει τις εξηγήσεις που του αναλογούν. Η Αθήνα και το Φανάρι, από την πλευρά τους, έχουν λόγο να εξετάσουν τι μπορεί να προσφέρει. Αν ένας Ιεράρχης της Εκκλησίας της Ελλάδος μπορεί ακόμη να σηκώσει το τηλέφωνο και να ακουστεί στη Μόσχα, ας του ζητηθεί να μεταφέρει εκεί το πιο δύσκολο ερώτημα: είναι έτοιμος ο Πατριάρχης Κύριλλος να ρίξει νερό στο κρασί του ή στην.. βότκα του και να καθίσει στο ίδιο τραπέζι με εκείνους από τους οποίους η Εκκλησία του έχει απομακρυνθεί με δική της ευθύνη; Από την απάντηση σε αυτό το ερώτημα θα φανεί πόσο δρόμο μπορεί πράγματι να ανοίξει η πρωτοβουλία του Σεβ. Κερκύρας Νεκταρίου.

Το πρωτότυπο άρθρο https://exapsalmos.gr/o-mitropolitis-kerkyras-nektarios-na-ginei-i-gefyra-pou-to-fanari-borei-kai-prepei-na-axiopoiisei/ ανήκει στο Εξάψαλμος .
‹ ›