Σχόλιο του Σωτήρη Μ. Τζούμα
Υπάρχουν στιγμές που η σιωπή δεν είναι σεβασμός αλλά συνενοχή. Και υπάρχουν εικόνες που αντί να γεννούν σεβασμό και κατάνυξη, προκαλούν βαθιά θλίψη και προβληματισμό.
Ο Μητροπολίτης Εδέσσης, Πέλλης και Αλμωπίας κ. Ιωήλ υπήρξε και παραμένει μία από τις σημαντικότερες πνευματικές μορφές της σύγχρονης εκκλησιαστικής ιστορίας μας. Ένας Ιεράρχης με θεολογικό βάθος, ασκητικό φρόνημα, πνευματική ακτινοβολία και τεράστια προσφορά στη σύγχρονη ορθόδοξη υμνογραφία. Ένας άνθρωπος που επί δεκαετίες στάθηκε όρθιος δίπλα στον λαό, δίδαξε,εξομολόγησε, καθοδήγησε πνευματικά , ενέπνευσε και σήκωσε στους ώμους του το βάρος μιας ολόκληρης τοπικής Εκκλησίας.
Σήμερα όμως, καθώς η υγεία του έχει εμφανώς επιβαρυνθεί, γεννάται ένα σοβαρό ερώτημα:
▪️ ποιοι πραγματικά τον προστατεύουν;
▪️ποιοι, άθελά τους ίσως, συμβάλλουν στην έκθεση και την αλλοίωση της υστεροφημίας του;
Είναι γνωστό ότι τα προβλήματα υγείας που αντιμετωπίζει εδώ και χρόνια έχουν επηρεάσει τη σωματική του κατάσταση, την εμφάνιση και τις κινήσεις του. Όχι όμως το πνεύμα του. Η διαύγεια, η ευγένεια και η πνευματική του συγκρότηση παραμένουν ανέπαφα. Και αυτό ακριβώς κάνει ακόμη πιο συγκινητική τη φιλακόλουθη στάση του, αφού συνεχίζει να λειτουργεί και να χοροστατεί με αυταπάρνηση.
Όμως άλλο η αυταπάρνηση και άλλο η έκθεση.
Η εικόνα μιας αυτοσχέδιας και πρόχειρα κατασκευασμένης «μίτρας» επί της σοφής κεφαλής του, που περισσότερο θυμίζει καλογερικό σκουφί -με κεντήματα και ημιπολύτιμους λίθους- παρά αρχιερατικό στέμμα, δεν τιμά ούτε τον ίδιο ούτε την Εκκλησία.
Αν πράγματι η κανονική μίτρα ήταν πλέον αδύνατο να χρησιμοποιηθεί λόγω βάρους ή δυσκολίας στήριξης, τότε μήπως η λύση δεν ήταν μια ατυχής απομίμηση; Μήπως η αληθινή αξιοπρέπεια θα βρισκόταν στην απλότητα; Στο να λειτουργεί ασκεπής! Κορυφαίοι Μητροπολίτες όπως ο Μακαριστός Φλωρίνης Αυγουστίνος και στις μέρες μας ο Γέροντας Καρυστίας Σεραφείμ σπάνια έφεραν ή χρησιμοποιούσαν Μίτρα.
Από πότε ένας σεβάσμιος γέροντας Ιεράρχης έχει ανάγκη εξωτερικών συμβόλων για να αποδείξει την αρχιερωσύνη του;
Η πνευματική του ακτινοβολία δεν χωρά σε βαρύτιμα χρυσοκέντητα υφάσματα ούτε εξαρτάται από τελετουργικές λεπτομέρειες.
Και εδώ βρίσκεται η ουσία της κριτικής. Δεν αφορά τον ίδιο τον Μητροπολίτη. Αφορά εκείνους που έχουν αναλάβει να τον φροντίζουν, να τον συνοδεύουν και να προστατεύουν το κύρος και την ιστορική του παρακαταθήκη.
Διότι όταν ένας μεγάλος Ιεράρχης φτάνει σε μια ευάλωτη περίοδο της ζωής του, οι γύρω του οφείλουν να επιδεικνύουν διάκριση, λεπτότητα και σοβαρότητα. Όχι να δημιουργούν εικόνες που προκαλούν αμηχανία και σχόλια.
Ο σεβασμός προς έναν πνευματικό πατέρα δεν αποδεικνύεται με υπερβολές, με κολακείες και σκηνικές παρεμβάσεις. Αποδεικνύεται με προστασία της αξιοπρέπειάς του. Με μέτρο. Με αγάπη. Και κυρίως με αίσθηση ευθύνης απέναντι στην υστεροφημία ενός ανθρώπου που έχει ήδη γράψει τη δική του σημαντική ιστορία στην Εκκλησία.
Η αλήθεια, όσο δυσάρεστη κι αν γίνεται, οφείλει να λέγεται. Ιδίως όταν εκφράζεται με σεβασμό και αγωνία για το πρόσωπο που αφορά. Και στην προκειμένη περίπτωση, η αγωνία δεν είναι να μειωθεί ο Μητροπολίτης Ιωήλ. Είναι ακριβώς το αντίθετο: να διαφυλαχθεί το κύρος και η εικόνα ενός σπουδαίου Ιεράρχη όπως πραγματικά του αξίζει και να μην συζητείται αρνητικά στους εκκλησιαστικούς κύκλους οι οποίοι δεν αφήνουν τίποτα να πάει χαμένο!